Với kim ngạch xuất khẩu 4,8 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng trên 17% so với cùng kỳ năm ngoái, dệt may tiếp tục vượt qua dầu thô tới gần 1,4 tỷ USD,  dẫn đầu các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu hàng đầu của dệt may Việt Nam với tốc độ tăng 15%; xếp thứ nhì là Nhật Bản: 10%. Các thị trường mới như Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, ASEAN... đều tăng đáng kể. Ngoài xuất khẩu thành phẩm, sản phẩm sợi của Việt Nam cũng đã tiếp cận được với các thị trường mới như Thổ Nhĩ Kỳ, Brazil… Hiện sản phẩm dệt may của nước ta đang chiếm khoảng 2,7 % thị trường thế giới.

 

    Tại Mỹ và Nhật Bản, thị phần hàng dệt may của Việt Nam chỉ đứng sau Trung Quốc. Đặc biệt, đến thời điểm này các  doanh nghiệp dệt may đều ký được nhiều đơn hàng đến cuối năm. Ông Lê Quốc Ân, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho rằng: Với kết quả xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2010 và những đơn hàng các doanh nghiệp đang nhận hiện nay, mục tiêu xuất khẩu dệt may đạt kim ngạch 10,5 tỷ USD trong năm nay có thể thực hiện được. Hiện nay, vấn đề quan tâm nhất là cải thiện hiệu quả sản xuất, còn về thị trường rất thuận lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu đạt mục tiêu đề ra.

 

    Ngành Dệt may Việt Nam đang có nhiều thuận lợi trong thu hút nhà nhập khẩu, tạo được uy tín, gia tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm trên thị trường thế giới, vượt qua nhiều đối thủ mạnh như Trung Quốc, Thái Lan, Bangladesh, Indonesia… để thu hút đơn hàng, cũng như đón đầu sự dịch chuyển đơn hàng dệt may từ các nước khu vực châu Á vào Việt Nam.

 

    Tuy nhiên, bên cạnh chỉ số tăng trưởng tăng cao liên tục, ngành Dệt may nước ta cũng đang đối mặt với  những khó khăn cần phải giải quyết. Tình trạng thiếu nhân công lao động triền miên đang gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp Dệt may. Ông Nguyễn Ngọc Lân, Trưởng phòng Kế hoạch Thị trường – Xuất nhập khẩu, Tổng Công ty May Nhà Bè cho biết, 6 tháng qua, doanh nghiệp đã xuất khẩu lượng hàng đạt kim ngạch 150 triệu USD, vượt 30 triệu USD so với kế hoạch đề ra, đơn hàng sản xuất đã ký đến hết quý 1/2011.

 

    Tuy nhiên, khó khăn hiện nay của Tổng Công ty May Nhà Bè cũng như các các doanh nghiệp dệt may là sự khan hiếm nguồn lao động. Do vậy, để đảm bảo nguồn lao động, đảm bảo thu nhập, bài toán duy nhất là phải tăng năng suất. Trong khi đó, hàng may mặc trên thị trường thế giới, như: Mỹ, Nhật Bản và EU gần như giá không tăng, thách thức phải tăng thu nhập và giảm giờ làm cho người lao động là rất khó khăn. Ông Nguyễn Ngọc Lân cho rằng: Nhà nước cần có những chính sách hộ trợ doanh nghiệp dệt may. Các cơ quan quản lý Thuế, Hải Quan cần tổ chức những cuộc gặp gỡ doanh nghiệp nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu.

 

    Khó khăn thứ hai là ngành Dệt may nước ta còn phụ thuộc quá nhiều vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu. Trong khi xuất khẩu 6 tháng qua được 4,8 tỷ USD thì chỉ trong 5 tháng đầu năm, kim ngạch nhập nguyên liệu, phụ liệu ngành dệt may, da, giày đã là 3,7 tỷ USD, tăng 33,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng vải nhập khẩu các loại đã là 2 tỷ USD, tăng 23,5%.

 

    Một số chuyên gia kinh tế cho rằng, việc ngày 22/6 vừa qua, Trung Quốc điều chỉnh tỷ giá đồng Nhân dân tệ theo hướng tăng giá so với đồng đô la Mỹ, hàng hoá Trung Quốc sẽ đắt hơn, đây sẽ là lợi thế cạnh tranh cho hàng dệt may Việt Nam tại thị trường Mỹ, châu Âu. Tuy nhiên, việc đồng Nhân dân tệ tăng giá cũng sẽ làm cho giá nguyên phụ liệu dệt may của Trung Quốc tăng.

 

    Trong số 70% nguyên phụ liệu phải nhập từ nước ngoài thì chủ yếu vẫn là từ Trung Quốc, dẫn đến giá thành sản phẩm cao, các doanh nghiệp càng xuất khẩu nhiều càng có nguy cơ thua lỗ lớn. Trong khi đó, phụ liệu của công nghiệp dệt may sản xuất trong nước chưa đáp ứng được đòi hỏi về mẫu mã, chất lượng cần thiết của sản phẩm xuất khẩu, nên giá trị gia tăng trên mỗi sản phẩm xuất khẩu dệt may của Việt Nam không cao. Công nghiệp thiết kế mẫu mã vẫn còn lạc hậu, chủ yếu là gia công và làm thuê theo đơn đặt hàng của nước ngoài.

 

    Theo chuyên gia Kinh tế cao cấp Bùi Kiến Thành, việc tăng giá đồng Nhân dân tệ sẽ tác động đến giá thành sản phẩm dệt may. “Đối với Việt Nam, những mặt hàng xuất khẩu như dệt may, giày dép là hàm lượng nhập khẩu từ Trung Quốc  rất nhiều và hàm lượng nội địa chủ yếu là gia công, cho nên đồng Nhân dân tệ tăng giá, nguyên liệu nhập khẩu sẽ đắt lên. Những sản phẩm nào mà hàm lượng nội địa nhiều thì có lợi thế xuất khẩu thực sự, còn hàng hoá nào có hàm lượng nhập khẩu nhiều thì không có lợi thế xuất khẩu” – Chuyên gia kinh tế cao cấp Bùi Kiến Thành nhấn mạnh.

 

    Để giải quyết bài toán nguyên phụ liệu cho ngành dệt may tăng trưởng bền vững, Thủ tướng Chính phủ mới đây đã phê duyệt “Chương trình Phát triển cây bông vải Việt Nam đến năm 2015”. Tập đoàn Dệt may Việt Nam cũng lên kế hoạch năm 2010 đầu tư tạo giá trị gia tăng cao cho ngành sản xuất cốt lõi dệt may với tổng vốn dự kiến dành cho các chương trình trọng điểm hơn 1.400 tỷ đồng. Hiện Tập đoàn đã triển khai 2 trong số 8 dự án trồng bông nguyên liệu, nhằm hình thành vùng nguyên liệu 2.000 hécta. Ngoài ra, Tập đoàn Dệt may Việt Nam còn phối hợp với Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam xây dựng nhà máy sản xuất sợi tổng hợp tại Khu công nghiệp Đình Vũ (Hải Phòng) công suất 600 tấn/ngày, dự kiến năm 2012 đi vào sản xuất, đáp ứng 100% nhu cầu xơ, sợi tổng hợp cho ngành dệt; xây dựng 4 Khu công nghiệp dệt, nhuộm tại Ninh Bình, Nam Định, Long An và Trà Vinh nhằm khuyến khích doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư sản xuất nguyên phụ liệu cho ngành dệt may.

 

    Việc phát triển công nghiệp phụ trợ là vấn đề cấp bách, là một hướng đi đúng nhằm chủ động được nguồn nguyên, phụ liệu cho sản xuất, giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm dệt may Việt Nam trên thị trường thế giới. Nhất là một khi trong tương lai, kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam vào thị trường Mỹ, châu Âu đạt tới ngưỡng có thể bị Hiệp hội Dệt may các nước khu vực này đưa vào diện xem xét áp thuế chống bán phá giá…

 

    Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu phải đi liền với nâng cao giá trị gia tăng của từng sản phẩm. Có như vậy, trong tương lai,  dệt may mới trở thành mặt hàng có sức cạnh tranh cao, bền vững trong cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt Nam.

 

(baothanhhoa.vn)