Đến với doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động 

    Hai năm trở lại đây, tại các khu công nghiệp ở TP Thanh Hóa có thêm một số nhà máy may xuất khẩu đi vào hoạt động, nâng công suất, quy mô sử dụng lao động tăng gấp đôi so với thời gian trước. Đến nay Thanh Hóa có 13 nhà máy may công nghiệp, sử dụng hơn 12.000 lao động. Ngoài hai doanh nghiệp Nhà nước chuyển đổi thành công ty cổ phần, các thành phần kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nước ngoài cùng đầu tư kinh doanh lĩnh vực này. Đến với Công ty May Tùng Phương, ở Khu Công nghiệp Tây Bắc Ga (TP Thanh Hóa), chúng tôi được biết: Từ một cơ sở gia công hàng may mặc tại gia, sử dụng khoảng 30 lao động, công ty quan tâm tìm kiếm bạn hàng, mở rộng quy mô sản xuất vừa may gia công hàng xuất khẩu vừa khai thác đơn hàng trong nước, bảo đảm việc làm, thu nhập cho người lao động.  Ngoài cơ sở sản xuất tập trung ở Khu Công nghiệp Tây Bắc Ga sử dụng hơn 200 lao động,  Tùng Phương còn là đầu mối đặt hàng, sử dụng khoảng 300 lao động ở các cơ sở sản xuất vệ tinh để sản xuất hơn 100 nghìn sản phẩm/năm, đáp ứng nhu cầu của gần chục khách hàng truyền thống ở các nước Hàn Quốc, Đài Loan, Singapo, Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Đức, Canada. Phó giám đốc Lê Thị Hoa cho biết: Công ty sớm thành lập được chi bộ Đảng và tổ chức công đoàn nhằm lãnh đạo hoạt động sản xuất, kinh doanh, chăm lo quyền lợi cho người lao động. Năm 2009, doanh thu của công ty đạt hơn 10 tỷ đồng, thu nhập trung bình khoảng 1,5 triệu đồng/người/tháng. 

    Tại Công ty Yotsuba Dress-Việt Nam, một trong những doanh nghiệp may nước ngoài sớm đầu tư vào Thanh Hóa, hiện đang sử dụng 330 lao động với mức thu nhập 1,650 triệu đồng/người/tháng, bao gồm cả tiền lương và tiền thưởng. Chuyên sản xuất hàng cao cấp, công ty điều chuyển số công nhân  người Việt Nam đang làm việc ở Nhật Bản về cơ sở  sản xuất tại Thanh Hóa tổ chức đào tạo, nâng cao trình độ cho người lao động. Chủ tịch công đoàn công ty Vũ Ngọc Thắng cho biết: Tổ chức công đoàn thành lập được hơn 2 năm nay, tập hợp được 99% người lao động. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, công ty vẫn bảo đảm việc làm, thu nhập cho người lao động và thực hiện đầy đủ chế độ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, gây dựng quỹ công đoàn và tổ chức các hoạt động bề nổi, tạo điều kiện cho người lao động được đi tham quan, du lịch.

    Ông Ngô Xuân Nhân, Phó giám đốc phụ trách Chi nhánh Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam tại Thanh Hóa, nhận định: Với một tỉnh đất rộng, người đông, gia công hàng may mặc xuất khẩu ở Thanh Hóa cũng là hướng khai thác hiệu quả lợi thế, tiềm năng. Qua theo dõi, giá hàng may mặc từ 7,4 USD/sản phẩm đã tăng lên 11,6 USD/sản phẩm. Dù khâu gia công chỉ chiếm tỷ trọng thấp trong giá thành sản phẩm nhưng cái được lớn nhất là các doanh nghiệp tạo việc làm, thu nhập cho hàng vạn lao động, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Nhờ đó, tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị giảm xuống còn 4,3%, thiếu việc làm khu vực nông thôn 7,32%. Quy luật cung cầu tác động mạnh đến thị trường lao động dồi dào trong tỉnh buộc các doanh nghiệp phải không ngừng cải thiện điều kiện làm việc, chế độ đãi ngộ để “giữ chân” người lao động.

    Cần nhân rộng  tổ chức tập hợp quần chúng

    Thực trạng là trình độ văn hóa, tay nghề của người lao động ở Thanh Hóa còn thấp, nhận thức pháp luật không đầy đủ, chưa quen với tác phong làm việc công nghiệp. Kết quả khảo sát, điều tra ở 40 doanh nghiệp trong tỉnh Thanh Hóa cho thấy, số người có trình độ tiểu học, THCS chiếm 24,2%, có tới 50% người lao động chưa qua đào tạo, bồi dưỡng trình độ nghề và tổng hợp phiếu thăm dò về quyền lợi, trách nhiệm của người lao động còn phản ánh nhận thức không đồng đều, hiểu biết hạn chế trong số đông người lao động. Đây là những rào cản trong tiến trình hội nhập, ảnh hưởng đến hiệu suất công việc, dễ nảy sinh mâu thuẫn giữa chủ sử dụng lao động và người lao động. Ông Lê Trung Văn, Chủ tịch công đoàn Công ty Giầy Sunjade Việt Nam tại Khu Công nghiệp Lễ Môn, TP Thanh Hóa cho biết: Hiện công ty đang sử dụng hơn 5.000 lao động với mức thu nhập 1,450 triệu đồng/người/tháng. Sau vụ việc công nhân đình công đòi tăng lương, cải thiện điều kiện làm việc và thái độ ứng xử với người lao động, công ty đã thành lập được tổ chức công đoàn nhằm mở rộng mặt trận tập hợp, bảo hộ quyền lợi cho người lao động. Biểu hiện vi phạm Luật Lao động như đuổi việc, xử phạt trái luật giảm hẳn. Hiện công ty có 4.800 công nhân là đoàn viên công đoàn, công ty thực hiện đầy đủ chế độ đối với người lao động, đồng thời tổ chức bữa ăn giữa ca và  hằng tháng mỗi lao động còn được hưởng phụ cấp 50 nghìn đồng, người làm việc chuyên cần được thưởng 80 nghìn  đồng. Trong năm 2009, công đoàn công ty đã tổ chức được ba hội thi quy mô lớn, thu hút đông đảo người lao động tham gia liên hoan văn hóa văn nghệ, thi đấu TDTT, thao diễn trình độ tay nghề, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến quyền lợi, trách nhiệm của đoàn viên công đoàn cơ sở.

    Được biết, Thanh Hóa có 1.500 doanh nghiệp đang duy trì sản xuất. Trong số đó, tỉnh mới thành lập được 320 tổ chức công đoàn cơ sở và tỷ lệ tập hợp người lao động đạt khoảng 22 đến 23% tổng số lao động đang làm việc. Nhìn chung, khối doanh nghiệp Nhà nước sau chuyển đổi mô hình tổ chức, thực hiện cổ phần hóa và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cố gắng chi trả cho người lao động bằng mức lương tối thiểu và cơ bản thực hiện nghiêm chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp đối với người lao động. Riêng khối doanh nghiệp tư nhân trong nước, tỷ lệ đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, thu đoàn phí công đoàn đạt thấp. Phần lớn các doanh nghiệp chỉ đóng BHXH, BHYT cho số cán bộ khung, còn sử dụng lao động thời vụ, thực hiện trả công nhật cho người lao động hoặc buộc người lao động gánh cả 20%  các khoản đóng góp theo mức lương cơ bản để  được thụ hưởng các chế độ, chính sách kèm theo. Thêm vào đó, hiện trạng nợ đọng, chậm đóng BHXH có chiều hướng gia tăng vì chế tài xử lý chưa đủ mạnh. Vấn đề nhà ở cho người lao động ở các khu công nghiệp trở nên cấp thiết vì có tới  90% người lao động phải trọ, thuê nhà ở. Thu nhập thấp, cư trú phân tán nên việc tập hợp, cải thiện điều kiện sinh hoạt, bảo đảm an ninh, nâng cao sức đề kháng của người lao động đối với các tệ nạn xã hội gặp nhiều khó khăn.

    Theo ông Nguyễn Quốc Uy, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Thanh Hóa, Liên đoàn Lao động luôn chủ động phối hợp với các doanh nghiệp trong tỉnh xúc tiến việc thành lập công đoàn cơ sở, mở rộng mặt trận tập hợp đoàn kết  người lao động, nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức công đoàn các cấp. Tuy nhiên, cơ quan tư pháp phải hoàn thiện chế tài, tăng mức xử phạt, thậm chí rút giấy phép hoạt động đối với các chủ doanh nghiệp vi phạm Luật Lao động. Nhằm bảo hộ quyền lợi cho người lao động, đi đôi với thực hiện chính sách cởi mở thu hút đầu tư, cần tăng cường quản lý Nhà nước, tiếp tục thể chế hóa các quy định pháp luật hiện hành thành tiêu chí bắt buộc, tạo điều kiện cho công đoàn các cấp làm tốt vai trò “bà đỡ, tổ ấm” của công nhân. Hiện Liên đoàn Lao động tỉnh đang đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền pháp luật cho người lao động, bổ sung nhân sự nòng cốt cho các tổ chức công đoàn cơ sở, đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường đào tạo nâng cao trình độ tay nghề, gắn đào tạo với bố trí, sử dụng hiệu quả lao động đã qua đào tạo và từng bước cải thiện khó khăn về nhà ở cho người lao động ở các khu kinh tế, sản xuất công nghiệp tập trung. 

(baothanhhoa.vn)