Suốt hai thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, xã Quảng Khê được coi là vị trí chiến lược trong mục tiêu đánh phá của địch. Vì thế, năm 1943, Quảng Khê đã có phong trào Việt Minh hoạt động dưới sự chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Đức Thuần (Thuần Nam người làng Hà). Một năm sau, nhóm tự vệ Việt Minh đã phát triển lên đến 21 đồng chí. Dưới sự chỉ đạo của Mặt trận Việt Minh và ban khởi nghĩa của huyện Quảng Xương, lực lượng Việt Minh xã Quảng Khê đã phối hợp cùng lực lượng Việt Minh đánh đồn Ngọc Giáp, bắt sống Phan Đính, một tên tay sai khét tiếng, đắc lực của Pháp, thu nhiều vũ khí và tài liệu quan trọng. Cùng với chiến thắng của cả huyện, chế độ thực dân phong kiến ở Quảng Khê cũng bị đánh đổ hoàn toàn, chính quyền về tay nhân dân.

 

    Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nhân dân và lực lượng vũ trang xã Quảng Khê lại lên đường vào trận chiến mới, huy động hàng nghìn ngày công đào đường chặn địch, đào hào giao thông, đào hầm trú ẩn, hàng nghìn cây tre rào làng chiến đấu. Lực lượng dân quân, du kích tự sản xuất lấy vũ khí: giáo, mác, bàn chông, ngày đêm luyện tập, lên phương án chiến đấu bảo vệ các trụ đường giao thông quan trọng, bảo vệ làng, xã. Trong kháng chiến chống Pháp, Quảng Khê đã có 253 người tham gia quân đội, 238 người tham gia lực lượng dân quân du kích, 157 người đi thanh niên xung phong, 1.152 người đi dân công, 171 người tham gia đội bạch đầu quân, 1 đội xe thồ gồm 15 chiếc làm nhiệm vụ vận chuyển lương thực ra chiến trường...

 

    Nhân dân Quảng Khê luôn đoàn kết khắc phục khó khăn, xây dựng cuộc sống mới. Thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, cải cách ruộng đất, người cày có ruộng, lãnh đạo địa phương đã nhanh chóng hướng nông dân vào sản xuất tập thể, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, xây dựng tổ đổi công, hợp tác xã cấp thấp. Các phong trào văn hóa, giáo dục phát triển mạnh mẽ, chỉ trong 13 năm (1945-1958), Quảng Khê được Nhà nước công nhận đơn vị xóa nạn mù chữ, bổ túc văn hóa toàn miền Bắc và được nhận Cờ thi đua của Chính phủ.

 

    Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đảng bộ xã Quảng Khê  đã huy động hàng vạn ngày công lao động, bốc xếp hàng nghìn tấn lương thực, hàng hóa trong kho phân tán để tránh bom, đạn của Mỹ, hàng trăm gia đình nhường nhà để làm kho chứa hàng quân sự. Sản xuất ban đêm, đào hào chiến đấu, hầm trú ẩn, đắp công sự, ngụy trang trận địa chiến đấu, tham gia lực lượng quân đội, thanh niên xung phong... góp phần giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

 

    Bước vào thời kỳ đổi mới, Quảng Khê đã có những bước đi mạnh dạn và quyết đoán, nổi bật là về kinh tế với thế kiềng 3 chân: hai cây (cói, lúa) và một con (tôm, cua). Nếu như những năm 90 về trước, vùng chiêm trũng nơi đây chỉ trồng được giống lúa bao thai, mộc tuyền, năng suất thấp (150kg/sào), thì sau năm 90, thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế,  xã đã đưa các giống lúa như: D527, 838, Q5, LT2... vào sản xuất, cho năng suất từ 300 đến 350 kg/sào. Trước đây, xã chỉ cấy 2 vụ lúa, nay đã có 184 ha được cấy 3 vụ lúa. Trong tổng số 326 ha đất trồng lúa, có 130 ha đất đồng sâu trũng, khó cải tạo do chất đất bị nhiễm mặn, lãnh đạo địa phương đã quyết định chuyển số diện tích trên sang trồng cói cho năng suất từ 400 đến 450kg/sào. Từ đây, nghề cói trở thành nghề chính, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho 50% lao động địa phương. Giờ đây, sản phẩm chiếu cói Nga Khê  (Quảng Khê) đã có thương hiệu không chỉ trong nước mà còn xuất khẩu sang Lào, Campuchia, Trung Quốc, tạo cho 50 hộ chuyên làm dịch vụ thu gom sản phẩm chiếu cói bán ra thị trường và nhiều lao động ở địa phương có việc làm ổn định. Cùng với cây cói, cây lúa, Quảng Khê có 120 ha nuôi tôm, cua quảng canh với 75 hộ tham gia. Xã xác định, tôm, cua là vật nuôi xóa đói, giảm nghèo nên từ 75 hộ nuôi nhỏ lẻ, xã đã vận động các hộ chuyển nhượng diện tích ao nuôi còn 33 hộ tập trung để ổn định sản lượng; ngoài ra, xã còn động viên nhân dân áp dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật vào sản xuất, đưa giống mới như cá bống bớp, cua thương phẩm... vào sản xuất cho hiệu quả kinh tế cao.

 

    Về Quảng Khê hôm nay thấy diện mạo của vùng quê cách mạng đã “thay da, đổi thịt”, kinh tế phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện, cơ sở vật chất trường học, các trường mầm non, tiểu học, nhà văn hóa, cầu, đường đang được đầu tư khang trang, xây mới. 6/8 thôn đã xây dựng làng văn hóa cấp huyện, gần 100% đường giao thông nông thôn được bê tông hóa, 100% số hộ được dùng điện sáng, hơn 90% số hộ có phương tiện nghe nhìn, không còn hộ đói, hộ nghèo giảm còn 8,2%...

 

    Phát huy truyền thống quê hương, Đảng bộ và nhân dân Quảng Khê đang nỗ lực đi lên với quyết tâm mới nhằm đạt được mục tiêu đề ra của năm 2010 và những năm tới, xứng đáng với phần thưởng cao quý Nhà nước trao tặng đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

 

(baothanhhoa.vn)