Ðể thực hiện mục tiêu đào tạo nghề, hằng năm, các cơ sở dạy nghề liên kết với nhiều trung tâm dạy nghề (TTDN) ngoài tỉnh mở lớp đào tạo nghề ngắn hạn cho những lao động có nhu cầu học nghề tại địa phương. Ðồng thời, mở các lớp đào tạo nghề dài hạn, chính quy có bậc thợ từ 2/7 trở lên. Những ngành nghề được chọn lựa đều cần thiết cho yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, nhu cầu sử dụng lao động của các doanh nghiệp và nhu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động ở nông thôn, nhất là phục vụ cho xuất khẩu lao động. Từ năm 2008 đến nay, đã có 122.307 lao động trong tỉnh được đào tạo nghề. Kết quả này góp phần giải quyết đáng kể tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm ở khu vực thành thị và nông thôn. Tuy nhiên, so với nhu cầu và thị trường lao động hiện nay thì chất lượng đào tạo nghề và chất lượng nguồn lao động còn thấp, chỉ mới đáp ứng phần nào nhu cầu xã hội.

 

    Thực tế, trên thị trường lao động đã có nhiều doanh nghiệp không tuyển được lao động có tay nghề cao, phù hợp yêu cầu sản xuất hiện nay. Việc đào tạo nghề chưa gắn kết chặt chẽ với nhu cầu sử dụng lao động, nên số lao động sau học nghề chưa có việc làm chiếm tỷ lệ khá cao... Ðáng lo ngại hơn, một số lao động được đào tạo vào làm việc ở các doanh nghiệp còn thiếu ý thức cầu tiến, nản chí, tự ý bỏ việc (con số này có lúc lên đến 60%). Ðó là chưa kể khá nhiều lao động sau khi học nghề được tuyển chọn đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài phải hủy hợp đồng sớm, do không đáp ứng được những yêu cầu của nhà tuyển dụng.

 

    Theo đánh giá của cơ quan chức năng, nguyên nhân dẫn đến thực trạng này trước hết là công tác đào tạo nghề chưa phù hợp với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực của tỉnh. Vì vậy, các cơ sở dạy nghề chưa thu hút lao động đến học nghề, người học nghề chưa yên tâm về việc làm sau khi học nghề. Mặt khác, để được hành nghề và sống được với nghề, người lao động phải học thêm để nâng cao tay nghề, có vốn để đầu tư sản xuất, kinh doanh... nhưng chưa được ngân hàng, chính quyền địa phương tạo điều kiện hỗ trợ vốn vay. Bên cạnh đó, việc tổ chức đào tạo nghề ngắn hạn, dài hạn ở nhiều TTDN còn nặng tính hình thức, ngành nghề đào tạo đơn điệu. Một số trường nghề, TTDN, trung tâm giáo dục thường xuyên (TTGDTX) và dạy nghề cấp huyện chưa chú trọng đến nhiệm vụ kế hoạch dạy nghề, cho đặt địa điểm mở các lớp liên kết đào tạo đại học, cao đẳng chuyên nghiệp theo thị hiếu của xã hội...

 

    Các cơ sở dạy nghề công lập hoạt động dạy nghề chủ yếu vẫn dựa vào ngân sách Nhà nước cấp và đang áp dụng thực hiện theo cơ chế quản lý theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25-4-2006 của Chính phủ nên chưa phát huy được tính năng động, tự chủ và chịu trách nhiệm về tổ chức bộ máy và sử dụng cán bộ, giáo viên. Bên cạnh đó, đội ngũ giáo viên dạy nghề chưa bảo đảm cơ cấu, chủng loại, giáo viên lý thuyết và thực hành chưa đồng bộ, thiếu kinh nghiệm thực tế sản xuất, yếu về ngoại ngữ và khả năng tiếp cận với công nghệ tiên tiến.

 

    Mặc dù trong những năm gần đây, các trường nghề, TTDN đã có sự quan tâm đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất thiết bị dạy nghề nhưng so với yêu cầu vẫn chưa đồng bộ, thiếu nhà xưởng thực hành, thực tập, máy móc thiết bị dạy nghề thiếu về số lượng và lạc hậu về công nghệ như một số TTDN và TTGDTX các huyện Như Xuân, Vĩnh Lộc, Cẩm Thủy, Quan Sơn, Đông Sơn, TP Thanh Hóa... Một số máy móc thiết bị tiện, gò hàn sửa chữa máy động lực đã được đầu tư nhưng đến nay chưa được sử dụng hiệu quả như các TTDN ở miền núi và trường trung cấp nghề miền núi.

 

    Cơ cấu đào tạo nghề chưa hợp lý, đào tạo nghề ngắn hạn chiếm tỷ lệ cao so với tổng số người được đào tạo nên tay nghề thấp chưa đáp ứng được yêu cầu xã hội. Chương trình dạy nghề cho lao động nông thôn, dân tộc thiểu số và lao động thuộc hộ nghèo vẫn chưa cao, sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp còn hạn chế dẫn đến đào tạo chưa đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp. Nguồn lực đầu tư cho dạy nghề hạn hẹp, chủ yếu dựa vào ngân sách Nhà nước, nguồn thu từ đóng học phí, sự tham gia của các doanh nghiệp còn thấp...

 

    Ðể sớm khắc phục những hạn chế nêu trên, Sở LÐ-TB&XH đề ra mục tiêu là tiếp tục tập trung đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng lao động có chuyên môn kỹ thuật với chất lượng cao; có quy mô, cơ cấu ngành nghề hợp lý đáp ứng yêu cầu sự nghiệp CNH, HÐH  nông nghiệp nông thôn và nhu cầu của người sử dụng lao động, nhất là hướng tới thị trường xuất khẩu lao động. Nâng cao hiệu quả đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm, tăng tỷ lệ lao động có việc làm sau khi được đào tạo nghề. Khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh tham gia phát triển đào tạo nghề với nhiều hình thức phù hợp nguyện vọng, trình độ của người lao động; tăng cường giáo dục và hướng nghiệp trước khi dạy nghề, giúp học viên hiểu biết về nghề, mục tiêu nghề nghiệp và biết vận dụng nghề nghiệp vững chắc vào cuộc sống. Ðội ngũ giáo viên cũng cần phải được bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp và đổi mới phương thức dạy nghề, liên kết khai thác sử dụng hiệu quả trang thiết bị; đồng thời, ưu tiên đầu tư xây dựng, trang thiết bị kỹ thuật đồng bộ, khoa học cho các TTDN.

 

(baothanhhoa.vn)