Đô thị có vai trò to lớn trong việc phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ, đồng thời là yếu tố quyết định sự thành công mục tiêu CNH, HĐH. TP Thanh Hóa là trung tâm đô thị tỉnh lỵ, vì vậy việc đẩy nhanh tốc độ và nâng cao chất lượng đô thị hóa là yêu cầu tất yếu của sự phát triển, có tác động quan trọng đến quá trình đô thị hóa của cả tỉnh.

    Từ nhận thức trên, công tác quy hoạch, phát triển hạ tầng đô thị, quản lý đô thị đã được thành phố tập trung triển khai thực hiện, phấn đấu trở thành đô thị loại I trước năm 2015.

 

    Bám sát mục tiêu chiến lược quốc gia về phát triển đô thị và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI về tỷ  lệ đô thị hóa trên địa bàn tỉnh, TP Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều nội dung quan trọng trong Quyết định số 84/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng TP Thanh Hóa đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 và Nghị quyết số 07 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về xây dựng và phát triển TP Thanh Hóa trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước. Việc triển khai sâu rộng các nội dung nêu trên có tác động lớn đến đổi mới nhận thức, tầm nhìn về quy hoạch xây dựng và phát triển đô thị ở TP Thanh Hóa, mở ra hướng phát triển bền vững trong tương lai.

 

    Công tác quy hoạch được TP Thanh Hóa xem là cơ sở để phát triển đô thị hiện đại, văn minh. Vì vậy đến nay 12/12 quy hoạch chi tiết khu chức năng đã được phê duyệt; đồng thời phát triển nhiều dự án lớn, công trình trọng điểm, các khu đô thị mới, các công trình công cộng, văn hóa quan trọng có tính chất quyết định đến quá trình đô thị hóa. Trên địa bàn thành phố hiện nay hệ thống giao thông đã được tập trung cải tạo nâng cấp, nhiều tuyến đường mới đã và đang được đầu tư như Đại lộ Lê Lợi kéo dài, đường Lê Thánh Tông, đường tránh Quốc lộ 1A, đại lộ Nam sông Mã, đường ngã ba Voi đi Sầm Sơn; cải tạo nâng cấp Quốc lộ 1A, đường Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Lý Nhân Tông... Hệ thống đường nội thành được nâng cấp đồng bộ cả mặt đường, vỉa hè, hệ thống thoát nước, cây xanh; một số bãi đỗ xe được đầu tư xây dựng mới. Các khu đô thị mới, có quy mô, tính chất theo hướng hiện đại cũng xuất hiện ngày càng nhiều như Đông Bắc Ga, Bắc Đại lộ Lê Lợi, Đông Phát...; hệ thống công viên như Hồ Thành, Hội An, Thanh Quảng, khuôn viên tượng đài Lê Lợi, Quảng trường Lam Sơn, Khu Du lịch văn hóa Hàm Rồng được chỉnh trang và đầu tư xây dựng đã đem lại cho thành phố những yếu tố vừa mang nét đặc trưng vừa bảo đảm được một trong những yêu cầu quan trọng của phát triển đô thị.  Hệ thống cấp nước sạch trên địa bàn thành phố cũng đã đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhân dân, dự án cải tạo hệ thống thoát nước khu vực nội thành bằng nguồn vốn ODA đã cơ bản hoàn thành, tình trạng ngập úng kéo dài trong mùa mưa bão đã giảm mạnh, Dự án tiêu úng Đông Sơn gắn với chỉnh trang hệ thống sông trong thành phố đang được triển khai. Hệ thống cấp điện, hệ thống đèn chiếu sáng đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu. Các công trình trường học, bệnh viện, khu đô thị mới, nhà ở nhân dân với nhiều kiểu dáng kiến trúc đẹp tăng nhanh; hệ thống thông tin liên lạc ngày càng phát triển... Tất cả các yếu tố trên  là minh chứng sống động cho sự phát triển nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng hạ tầng kỹ thuật phục vụ yêu cầu phát triển đô thị ở TP Thanh Hóa.

 

    Để bảo đảm sự phát triển bền vững về mặt chất lượng đô thị, yếu tố văn hóa đô thị cũng được thành phố quan tâm. Cuộc vận động “Xây dựng đô thị văn minh, công dân thân thiện”. Đây được xem là cuộc vận động lớn, cùng với Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trở thành yếu tố quyết định nâng cao nhận thức của người dân thành phố cả trong tư tưởng và hành động.

 

    Có thể khẳng định, bằng việc bám sát các tiêu chuẩn của đô thị loại I, TP Thanh Hóa đã và đang phấn đấu quyết liệt cho việc đẩy nhanh và nâng cao chất lượng đô thị hóa. Với những việc làm và kết quả đạt được, thành phố đã cơ bản đạt được nhiều mục tiêu của đô thị loại I. Đây được xem là yếu tố quan trọng để TP Thanh Hóa trở thành đô thị loại I trước năm 2015. Tuy nhiên, nếu xét trên một số bình diện khác thì việc phát triển đô thị ở thành phố vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định như các yếu tố về văn minh thương mại đô thị, văn hóa giao thông đô thị; hệ thống công viên cây xanh, sân chơi, rạp hát vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu, vai trò của văn hóa đô thị chưa nổi bật, tình trạng vi phạm quy hoạch vẫn còn xảy ra, trật tự đô thị chưa được đông đảo người dân quan tâm...

 

    Theo các chỉ tiêu về đô thị đến năm 2015, diện tích của TP Thanh Hóa sẽ đạt khoảng 30.000 ha, dân số khoảng 500.000 người, số hộ được dùng nước sạch đạt 100%, số cơ sở xử lý chất thải bảo đảm vệ sinh môi trường đạt 70% và tỷ lệ đô thị hóa phải đạt 80% trở lên. Phát triển kinh tế và quy hoạch - xây dựng sẽ là 2 khâu đột phá từ nay đến năm 2015 ở TP Thanh Hóa. Vì vậy, việc phát triển đô thị đáp ứng các tiêu chí của đô thị loại I sẽ được quan tâm thực hiện mạnh mẽ hơn. Thành phố sẽ tập trung mọi nguồn lực cho đầu tư phát triển, xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, kiến trúc hiện đại. Trước mắt, sẽ tập trung hoàn chỉnh các quy hoạch chi tiết đủ điều kiện để thu hút các nhà đầu tư; lập đồ án quy hoạch các khu đô thị mới bảo đảm sự đồng bộ về kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo tiêu chí loại I; tăng cường các biên pháp quản lý quy hoạch, quản lý kiến trúc đô thị.