Tuy vậy, những năm gần đây, trên địa bàn tỉnh  đang xảy ra một  thực trạng đáng báo động khi có rất nhiều giáo viên đổ xô đi mua sáng kiến kinh nghiệm để nộp cho trường, cho ngành như là một cách để đối phó. Sự thiếu trung thực này đang làm tổn thương đến uy tín và  phẩm hạnh của nghề giáo - một nghề cao quý luôn được xã hội tôn vinh...

 

    Đổ xô đi mua... sáng kiến

 

    Mới đây, tôi có dịp gặp anh bạn học cùng phổ thông, là giáo viên ở một huyện miền núi về thành phố. Tôi cứ tưởng anh xuống Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) để nộp sáng kiến kinh nghiệm (SKKN), nhưng không phải vậy, anh xuống để đi mua SKKN về nộp cho nhà trường. Cùng theo anh đi mua SKKN đến khu vực cạnh Trường Đại học Hồng Đức, tôi rất đỗi kinh ngạc khi được tận mắt chứng kiến những tờ giấy quảng cáo kiểu “Có bán SKKN, luận văn, giáo án... đủ các cấp học” được dán ở các cửa hàng photocopy. Đúng như lời anh bạn tôi nói, việc mua SKKN  có thể còn dễ dàng hơn mua một bó rau ở chợ. Dễ hơn bởi người mua không phải mặc cả về giá cả. Giá của mỗi SKKN đều đồng hạng với mức 20.000 đồng/SKKN nếu coppy file vào USB, còn in hoặc photo thì giá 30.000 đồng/SKKN. Người mua có thể ngồi ngay tại máy tính tự chọn đề tài, hoặc nhờ người bán tìm giúp. Thấy tôi loay hoay lục sổ để tìm tên đề tài, cô chủ hàng photocopy “hồn nhiên” thúc giục “Anh cứ tìm tên đề tài đi. Ở đây cần “món” gì em cũng có. Anh muốn mua bao nhiêu đề tài cũng được!”.

 

    Có  mặt tại một cửa hàng photocopy trên đường Tản  Đà, phường Đông Sơn, TP Thanh Hóa, tôi thấy có mấy phụ nữ trạc hơn 40 tuổi đang chụm đầu vào chiếc màn hình máy tính. Tiếp cận với họ, mới biết  đây là những giáo viên dạy môn Ngữ văn ở một trường THCS của huyện miền núi Cẩm Thủy đi mua SKKN. Lắng nghe cuộc trao đổi giữa họ với người chủ cửa hàng photocopy tôi nhận ra ngay đây là những “khách hàng” thường xuyên của cửa hàng và việc đi mua SSKN là việc làm đối phó, chứ không phải nhiệm vụ hứng thú gì của những giáo viên này. Thấy tôi hỏi mua SKKN, mấy cô giáo kia chẳng hề hồ nghi gì, nên khi được hỏi “Các cô cũng phải mua SKKN à?”, một trong các cô giáo thản nhiên trả lời: “Không mua thì lấy gì mà nộp cho nhà trường. Ăn vàng, ăn bạc gì đâu mà phải làm SKKN. Giáo viên giỏi, học sinh giỏi còn chưa ăn ai chứ nói gì đến mình. Quy định của ngành thế, nên làm cho nó có ấy mà”. Vui chuyện, cô chủ cửa hàng nói chen vào ra điều rất thông cảm: “Ôi dào! Các cô cứ lo nghĩ làm gì cho mệt óc. Ngay cả một số thầy hiệu trưởng cũng còn đến đây mua nữa là. Có hôm thầy hiệu trưởng đến đây gặp ngay giáo viên của trường mình đang mua sáng kiến. Họ cười xòa với nhau, việc ai nấy làm. Bây giờ ai mà chả thế !”.

 

    Hầu hết các SKKN được lưu trong máy tính ở các cửa hàng potocopy vẫn đang còn lưu tên trường, tên giáo viên thực hiện như: SKKN “Thực trạng làm văn và những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bài văn cho học sinh lớp 8” của giáo viên T.T.H, Trường THCS Cẩm Liên; “Rèn luyện kỹ năng tóm tắt văn bản tự sự cho học sinh lớp 8” của giáo viên L.M.S, Trường THCS Quảng Khê, Quảng Xương... Chưa thể khẳng định đây là những giáo viên đến mua SKKN hay là những SKKN do chính họ viết ra, nhưng có rất nhiều giáo viên đã mua những đề tài này để nộp cho nhà trường. 

 

    Được biết, thời điểm mà giáo viên đi mua SKKN nhiều nhất là vào khoảng tháng 2, tháng 3 trong năm. Bởi đây cũng là thời gian sắp đến ngày phải  nộp SKKN. Đối tượng người đi mua cũng rất phong phú, giáo viên đủ các bộ môn, những người ở xa không đi mua được hoặc sợ “lộ” thì gửi gắm nhờ vả các sinh viên, người quen mua hộ. Khách mua còn có cả những giáo viên đang theo học các lớp liên thông, hàm thụ đại học ở Trường Đại học Hồng Đức. Có thể đây cũng chính là những người mua đi, bán lại SKKN cho các giáo viên ở trường để ăn chênh lệch giá. 

 

 

    Việc bán SKKN không những diễn ra công khai ngay trên địa bàn TP Thanh Hóa mà ngay cả các vùng phụ cận như huyện Quảng Xương cũng có những cửa hàng hoạt động nhộn nhịp không kém. Thậm chí việc mua bán còn có phần chuyên nghiệp hơn.

 

    Lần theo lời giới thiệu của một số giáo viên, tôi  đã tìm đến cơ sở sản xuất và bán các bản quyền mỹ thuật giáo dục Hoàng Lâm, đóng tại km11, Quốc lộ 1A, có địa chỉ tại  Phố Cung, xã Quảng Ninh, huyện Quảng Xương. Được biết đây là địa chỉ có số lượng giáo viên đến mua SKKN nhiều nhất. Thấy tôi đến, người đàn ông chừng ngoài 40 tuổi niềm nở chào đón và nhanh miệng hỏi ngay: “Thầy” cần mua gì ạ?. Biết tôi cần mua SKKN, người này dẫn ngay vào căn phòng phía trong. Ông chủ cơ sở này tên là Lâm, đồng thời cũng tự giới thiệu là giáo viên của Trường THCS Q.L, Quảng Xương (?). Khi được tôi giới thiệu là giáo viên ở trên miền núi xuống, ông Lâm nói: “Giáo viên trên đấy xuống đây mua nhiều lắm. Bá Thước, Quan Hóa, Quan Sơn, Ngọc Lặc đều lấy ở đây cả...”. Vừa nói ông Lâm vừa lấy tập giấy có in đầy đủ  tên SKKN, bảng giá, đối tượng mua đã được liệt kê chi tiết  đưa cho tôi lựa chọn. Hình thức mua bán SKKN ở đây có phần “hiện đại và chuyên nghiệp hơn”, bởi nếu mua SKKN ở cơ sở này, người mua có thể không cần phải lặn lội từ miền núi xuống, mà chỉ cần gọi điện, gửi tiền xuống, ông Lâm sẽ hoàn thiện SKKN, in ra, đóng thành tập hoàn chỉnh rồi gửi xe lên. Hoặc người mua có thể chuyển tiền vào tài khoản cho ông Lâm rồi ông Lâm sẽ gửi SKKN qua đường Email rất nhanh gọn.

 

    Ở đây mỗi một SKKN đều được ghi mã số và giá bán rất cụ thể. Ví dụ: Đề tài SKKN: “Nâng cao kỹ năng tóm tắt văn bản tự sự của học sinh khối THCS”, có mã số là 195-NV-C2, giá bán 110.000 đồng. Thấy tôi mặc cả và so bì về giá cả thì ông Lâm giải thích: “Đây là giá bán một SKKN đã hoàn thành đầy đủ theo yêu cầu của người mua và chỉ việc đem đi nộp. Còn nếu “cóp” vào đĩa, hoặc in ra giấy thì giá bán bằng 2/3. Đặc biệt, ở cơ sở của tôi, mỗi một SKKN chỉ bán một lần và có ghi sổ lưu để không bị trùng nhau. Bạn yên tâm đi. Tôi đã bán 4 năm nay rồi có sao đâu. Tôi không chỉ bán ở trong tỉnh mình mà còn bán đi các tỉnh khác nữa”.

 

    Đi sâu vào tìm hiểu, tôi đã thực sự bị “choáng” trước thực trạng mua bán SKKN ồ ạt và hết sức công khai của không ít giáo viên hiện nay. Thực trạng này, các cơ quan chức năng, đặc biệt là ngành giáo dục đã biết từ lâu, nhưng không hiểu sao nó vẫn ngang nhiên tồn tại và phát triển thành “phong trào”. Bản thân các giáo viên cũng biết đây là việc làm sai trái và thiếu trung thực, nhưng họ cũng nêu ra đủ lý do để biện minh cho hành động của mình. Cô Nguyễn Thị H., giáo viên THCS ở huyện Ngọc Lặc, cho biết: “Chúng em vẫn biết đi mua SKKN là một việc làm xấu, nhưng có một thực tế là việc viết SKKN đối với một giáo viên mới ra trường như em quả là rất khó khăn, vì thời gian công tác trải nghiệm chưa nhiều, việc cọ xát thực tế ít thì làm gì đã có kinh nghiệm mà viết? Khổ nỗi, SKKN là một công việc bắt buộc giáo viên và nó liên quan đến quyền lợi và thành tích của mỗi giáo viên, mỗi nhà trường, nên để đối phó, nhiều giáo viên đã phải mua để nộp”.

 

    Theo đánh giá của Hội đồng khoa học ngành GD&ĐT Thanh Hóa, mỗi năm toàn tỉnh có gần 5 vạn SKKN của các cấp học (bằng 90% số lượng cán bộ, giáo viên của ngành). Nhiều SKKN có chất lượng cao đã được áp dụng vào thực tiễn, góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường. Tuy nhiên, Hội đồng khoa học của ngành giáo dục cũng thừa nhận hàng năm vẫn còn xảy ra không ít các giáo viên đã sao chép các SKKN cũ của người khác để nộp cho ngành. Thậm chí có những sáng kiến sao chép, giống nhau đã lọt qua các vòng chấm tại cơ sở lên tới tận vòng chấm cấp tỉnh. Năm học 2007-2008, Hội đồng khoa học của ngành GD&ĐT Thanh Hóa đã phát hiện tới 12 trường hợp lọt vào vòng chấm cấp tỉnh, như các giáo viên N.Đ.D, Trường THCS Q.N (Quảng Xương) và giáo viên L.V.Đ, Trường THCS C.T (Ngọc Lặc) có nội dung SKKN giống nhau...

 

    Đối với những trường hợp này, Sở GD&ĐT đã đề nghị Chủ tịch UBND các huyện, Phòng GD&ĐT, hiệu trưởng các trường phải kiểm điểm và có hình thức kỷ luật nghiêm khắc những cán bộ, giáo viên đã sử dụng chất xám của người khác, gian lận trong công tác chuyên môn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và chất lượng hoạt động của ngành...

 

    Có thể nói việc làm SKKN là nhiệm vụ quan trọng hàng năm của mỗi giáo viên, đồng thời cũng là một  áp lực đối với mỗi giáo viên trong quá trình công tác. Nhiều thầy, cô giáo bằng trí tuệ, lòng yêu nghề và sự tận tụy đã nghiêm túc đúc rút từ quá trình giảng dạy những kinh nghiệm quý báu để hoàn thiện bản thân, đồng thời góp phần không nhỏ trong việc đổi mới, nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập trong các nhà trường. Nhưng cũng thật nhức nhối khi có không ít giáo viên đã bất chấp danh dự của nghề giáo để mua SKKN đối phó với ngành. Việc làm này thể hiện sự thiếu trung thực, thiếu tính sáng tạo và tâm huyết với nghề, mà đây là những đức tính đặc biệt cần có đối với mỗi giáo viên.

 

(baothanhhoa.vn)