Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, cùng với sự ra đời của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, ngày 13-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban hành Sắc lệnh số 33C thiết lập Tòa án quân sự với nhiệm vụ để: “Xét xử tất cả những người nào phạm vào một việc gì có phương hại đến nền độc lập của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa”. Từ đó, ngày 13-9 hằng năm trở thành ngày truyền thống của ngành Tòa án Nhân dân TAND.

    Trải qua  65 năm xây dựng và trưởng thành, cùng với ngành Tòa án cả nước nói chung, ngành Tòa án tỉnh ta đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xứng đáng là công cụ bảo vệ Nhà nước xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân. Trải qua các giai đoạn cách mạng, các quy định đối với ngành TAND nhiều lần được cải cách, sửa đổi và dần đã được hoàn thiện, tạo điều kiện cho ngành đóng góp vào việc củng cố, từng bước xây dựng Nhà nước pháp quyền, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa và hiệu lực quản lý của bộ máy Nhà nước.

 

    Trong những năm gần đây, thực hiện Nghị quyết 49/NQ-T.Ư ngày 2-6-2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, cùng với sự phát triển đi lên của đất nước, ngành Tòa án tỉnh nhà luôn nỗ lực  vượt qua khó khăn, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa; bảo vệ tài sản Nhà nước, tính mạng, tài sản, danh dự, nhân phẩm và quyền làm chủ của công dân theo quy định của pháp luật, góp  phần đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Chất lượng xét xử các loại án không ngừng được nâng cao, tỷ lệ án bị hủy, bị sửa giảm đáng kể. Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị, toàn ngành TAND tỉnh đã giải quyết, xét xử 17.606 vụ án các loại, trong tổng số 19.075 vụ thụ lý, tỷ lệ giải quyết bình quân đạt 92,3%. Công tác xét xử án hình sự được coi là nhiệm vụ trọng tâm của ngành, với phương châm kiên quyết đấu tranh, nghiêm khắc trừng trị kẻ chủ mưu, cầm đầu, những tên tái phạm, đồng thời cũng khoan hồng với những người  phạm tội lần đầu, ít nghiêm trọng, nhằm giáo dục họ trở thành người lương thiện, có ích cho xã hội. Đối với những vụ án trọng điểm, vụ án mà dư luận xã hội quan tâm, Tòa án phối hợp chặt chẽ với các ngành Công an, Viện Kiểm sát đưa ra xét xử kịp thời. Trong 5 năm, toàn ngành đã xét xử 7.116 vụ án hình sự, trong tổng số 7.485 vụ thụ lý, đạt lỷ lệ 95%. Các vụ án xét xử đều bảo đảm nghiêm minh, công bằng, đúng đường lối chính  sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Ngành Tòa án đã tổ chức 462 phiên tòa lưu động tại địa bàn dân cư nơi xảy ra vụ án, thông  qua xét xử lưu động đã góp phần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân, tăng cường công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.

 

    Đối với các loại án dân sự, hôn nhân gia đình, hành chính, lao động, kinh doanh thương mại ngành Tòa án luôn quan tâm  bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên đương sự, chú trọng biện pháp hòa giải, từ đó làm giảm mâu thuẫn, giữ gìn mối đoàn kết trong nội bộ  dân cư cũng như trong gia đình, họ tộc. Do chất lượng xét xử và hòa giải được nâng cao, làm hạn chế được nhiều vụ án phải xét xử lại, đồng thời không có việc khiếu nại, tố cáo kéo dài của công dân. Ngoài hoạt động  xét xử, ngành Tòa án còn làm tốt công tác theo dõi thi hành án hình sự, bảo đảm 100% bị án khi án có hiệu lực pháp luật đều được ra quyết định thi hành án.

 

    Thực hiện Bộ luật Tố tụng hình sự và Bộ luật Tố tụng dân sự, tính đến ngày 1-7-2009, tất cả 27/27 tòa án cấp huyện đều được tăng thẩm quyền xét xử mới về dân sự và hình sự. Tòa án cấp huyện được giao thẩm quyền xét xử mới đều thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, không có khó khăn vướng mắc lớn, chất lượng xét xử được bảo đảm, đặc biệt không có trường hợp nào kết án oan người vô tội. TAND tỉnh  phối hợp với liên ngành tư pháp địa phương tập trung đầu tư cơ sở vật chất, tăng  cường đội ngũ cán bộ để tòa án  cấp huyện hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

 

    Bên cạnh công tác chuyên môn, ngành Tòa án thường xuyên chăm lo bồi  dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, xây dựng ngành và các đoàn thể vững mạnh; tăng cường bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ,  công chức (CBCC),  tình trạng thiếu thẩm phán như trước đây cơ bản đã được khắc phục. Thẩm phán được bổ nhiệm mới đều bảo đảm các tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật, trường hợp được bổ nhiệm lại đều bảo đảm chất lượng xét xử và các tiêu chuẩn quy định đối với thẩm phán. Tòa án các cấp ở địa phương đã thực hiện tốt công tác phối hợp với MTTQ  cùng cấp trong việc lựa chọn những người đủ tiêu chuẩn về trình độ pháp lý, trách nhiệm và sức khỏe để HĐND bầu vào hội thẩm nhân dân tòa án địa phương; đồng thời ngành Tòa  án không ngừng củng cố và tăng cường cơ sở vật chất và phương tiện làm việc cho các tòa án địa phương.

 

    Mặc dù có nhiều nỗ lực, cố gắng nhưng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, ngành Tòa án vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị, trình độ nghiệp vụ ở một bộ phận CBCC chưa theo kịp yêu cầu của công tác chuyên môn; trình độ ngoại ngữ, tin học của đội ngũ CBCC còn thấp; các kiến thức liên quan đến việc giải quyết tranh chấp có yếu tố nước ngoài để đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế của thẩm phán còn nhiều hạn chế; cơ sở vật chất, phương tiện làm việc vẫn còn khó khăn, thiếu thốn.

 

    Phương hướng công tác của ngành Tòa án trong thời gian tới, đó là: phát huy kết quả đạt được, ngành TAND tỉnh Thanh Hóa tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp. Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ đối với CBCC ngành TAND là: “Phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư”. Tổ chức thực hiện tốt công tác xét xử theo hướng không ngừng nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án nói chung, nhất là các vụ án trọng điểm, không để án quá hạn luật định, bảo đảm xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không xét xử oan người vô tội, không bỏ lọt tội phạm. Tăng cường công tác hòa giải đối với các vụ án tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, bảo đảm các quyền, lợi ích hợp pháp của các bên đương sự.

 

    Thực hiện tốt thủ tục xét hỏi và tranh luận tại phiên tòa theo quy định của pháp luật  tố tụng và tinh thần cải cách tư pháp. Tiếp tục thực hiện việc đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác giám đốc kiểm tra việc xét xử, thi hành án hình sự đối với tòa án cấp huyện; kịp thời  phát hiện, uốn nắn những sai sót về nghiệp vụ hoặc kiến nghị về xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm đối với các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng có sai sót nghiêm trọng, bảo đảm ra các quyết định thi hành án đúng pháp luật và đúng thời hạn. Tích cực phối hợp với  các cơ quan có liên quan trong việc đôn đốc, theo dõi thực hiện các quyết định thi hành án hình sự của tòa án. Đẩy mạnh hơn nữa công tác  tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật bằng nhiều hình thức. Tổ chức tốt các phiên tòa xét xử lưu động công khai để lồng ghép việc tuyên truyền nâng cao hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật cho quần chúng nhân dân. Quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác  tòa án. Đồng thời tiếp tục củng cố, kiện toàn bộ máy và tổ chức cán bộ, bảo đảm nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC của ngành. Tuyển chọn, bổ nhiệm đủ số lượng thẩm phán, tăng cường công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng CBCC; chú trọng thực hiện việc luân chuyển, điều động cán bộ nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ trọng tâm của ngành và góp phần vào nâng cao công tác cải cách tư pháp.

 

(baothanhhoa.vn)