Năm 1985, khi tôi mới nhận khu đất này hầu như ngày nào cũng chứng kiến cảnh cây rừng bị tàn phá, nạn săn bắn thú rừng khiến tài nguyên dần cạn kiệt. Tình trạng khai thác gỗ vô tội vạ đã làm cho đồi núi khô cằn, trơ trọi. Có lẽ rừng bị phá quá nhiều nên những mạch nước thiên nhiên ở đây trở nên khan hiếm...  Ông Đồng bồi hồi nhớ lại.

 

    Qua câu chuyện, chúng tôi biết gia  đình ông Đồng bắt tay vào việc khai phá 18 ha đất rừng hoang để trồng cây công nghiệp và trồng các loại cây ăn quả, nuôi gia súc trong muôn vàn khó khăn. Những mùa đầu, khỉ, lợn rừng thường xuyên cắn phá. Những bắp ngô khi thu hoạch chỉ còn trơ lại cùi, cái đói vẫn đeo đẳng. Những năm đầu mới nhận đất rừng, ông Đồng còn tham gia hoạt động và là cán bộ chủ chốt của xã Thành Tân, công việc bộn bề, vợ con vẫn ở nhà miệt mài sản xuất, sáu tháng mùa nắng khan hiếm nước sinh hoạt, các con tôi cả ngày đi hứng ở các khe suối xa mang về cho vào chum để dành. Đêm xuống lợn rừng tới cậy nắp uống cạn hết mấy chum nước. Sáng ra, chỉ còn những chum nghiêng ngả... Nhiều lúc khó khăn, cả gia đình phải một  bữa cơm, một bữa sắn chấm muối...

 

     - Khó khăn thế nhưng vợ chồng tôi vẫn không nản chí, bởi tôi tin chắc mình cố công bám đất thì đất rừng sẽ không phụ công – ông Đồng tiếp tục tâm tình.

 

    Ngày này sang tháng khác, dù trời nắng như đổ lửa hay mưa dầm, cả gia đình vẫn cặm cụi chặt cây tạp, cuốc đất, phá đá san phẳng. Hễ ló ra được mảnh đất nào thì tranh thủ đào lỗ trồng cây. Ngày qua ngày rồi rừng cây, miếng vườn cũng rộng ra. Các con ông đi học một buổi, còn một buổi đi làm cỏ, bón phân, vun gốc, tỉa cành... cùng vợ chồng ông tập trung phá rừng tạp. Hơn chục năm trời lên núi lập nghiệp, ông Đồng không ngày nào không nghĩ chuyện biến sỏi đá thành cơm. Đối với ông không sợ rừng thiêng nước độc mà chỉ sợ mình chùn bước. Ông bà mình thường nói “người thương đất ắt đất sẽ thương người”. Với phương châm “lấy ngắn nuôi dài”, ông cùng vợ con khai phá đất trồng sắn, ngô, lúa, rồi tận dụng nguồn nước ở khe lạch đắp ao thả cá. Sản xuất lương thực để phục vụ sinh hoạt hàng ngày, còn tiền thu được từ chăn nuôi, ông lại tích cóp để trồng rừng. Những năm được mùa, chăn nuôi khấm khá thì trồng dăm sáu ha, năm ít thì trồng một hai ha, đến giờ ông đã có tổng cộng gần 16 ha keo từ 2 đến 6 năm tuổi. Dù đất không được màu mỡ nhưng với lòng yêu rừng, ông tự học hỏi kinh nghiệm trồng, chăm sóc, rừng của ông luôn xanh tốt. Ông cho biết, trồng keo quan trọng là phải chọn giống tốt, đúng kỹ thuật từ cuốc hố, bón lót, khoảng cách cây... Phải chăm sóc thường xuyên, phát quang, tỉa cành, ngăn không cho trâu, bò vào phá hoại và nguồn thực vật giữ ẩm ở phía dưới... Ông đã đi nhiều nơi học hỏi mô hình phát triển kinh tế, nhưng thấy rằng chỉ có đầu tư trồng rừng là hiệu quả mà vững chắc

 

    - Lá cây mục rụng nhiều làm nguồn dinh dưỡng dồi dào trong đất, trồng cây gì cũng tốt – ông Đồng kể tiếp. Những mảnh vườn, luống rau, đồi ngô bắt đầu cho hoa lợi sau hơn chục năm cày cuốc khai hoang, giọt mồ hôi mà vợ chồng tôi đổ xuống đã không vô ích. Rừng bắt đầu trỗi dậy màu xanh, cây ăn trái cho thu hoạch. Kể từ đó gia đình thoát dần cảnh đói. Kiên trì thi gan cùng đá, vật lộn với sự khắc nghiệt của thiên nhiên, cuối cùng ông Đồng cũng có cơ hội lớn. Năm 1992, Nhà nước có chủ trương trồng và bảo vệ rừng. Cán bộ kiểm lâm chọn ông để giao đất trồng rừng. “Để phủ xanh đồi núi, ngành kiểm lâm cung cấp những loại cây ngắn ngày, đồng thời đề nghị tôi trồng thêm các loài danh mộc dài ngày để làm rừng phòng hộ. Bên cạnh việc cung cấp giống, kiểm lâm còn hướng dẫn kỹ thuật và trả tiền công trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng cho gia đình tôi. Từ ngày có chương trình phát triển rừng đến nay, nạn chặt phá rừng, săn thú giảm đi đáng kể. Núi rừng xanh kín và đời sống những người trồng rừng như tôi từng bước đổi thay.

 

    Có đất, ông Đồng tìm đủ mọi cách để khai thác tiềm năng từ rừng. Bên cạnh việc trồng keo lá tràm, bạch đàn... ông tích cực chăn nuôi trâu, bò, dê và cả lợn rừng dưới tán rừng... Rồi những vạt rừng bạt ngàn bắt đầu trả ơn cho người. Các loại keo lá tràm, keo tai tượng, bạch đàn... hàng năm tỉa cây bán cũng cho gia đình ông trên chục triệu đồng/ha, rồi thu nhập từ bán dê sinh sản cũng được gần 60 triệu đồng, thu từ cây ăn quả gần chục triệu đồng... “Số tiền này thời điểm đó có thể mua được khá nhiều vàng” – ông Đồng phấn khởi kể. Nhưng ông lại lấy số tiền đó đầu tư trồng rừng.

 

    Chia tay chúng tôi, dưới trời mưa bắt đầu nặng hạt, ông Đồng hồ hởi: “Tôi vừa vay bạn bè mấy chục triệu đồng để đầu tư trang trại nuôi baba, tận dụng không gian đồi núi và thức ăn. Còn sức khỏe, tôi còn bám rừng. Cô thấy đấy, từ khi có chính sách giao đất, giao rừng, tình trạng cháy rừng (ở đây) đã không còn xảy ra; mưa lũ cũng không đe dọa cuộc sống người dân, cuộc sống bà con dưới chân núi đã khấm khá hơn rất nhiều”.

 

qVùng đất trống đồi trọc năm xưa, nhờ bàn tay và khối óc bao người, nay đã được phủ một mầu xanh trù phú của cây rừng. Tận mắt chứng kiến những đổi thay ở vùng đất này, tôi thầm khâm phục những con người nơi đây, trong đó có ông Nguyễn Văn Đồng, từ trận mạc về với núi rừng vẫn gương mẫu trong lao động sản xuất, chiến thắng đói nghèo và góp phần làm giàu cho xã hội.

 

(baothanhhoa.vn)