Trong những năm qua, cùng với các  cơ chế, chính sách của Trung ương, UBND  tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách về đầu tư, tín dụng... hỗ trợ nông dân phát triển kinh tế, nhất là kinh tế trang trại. UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 3017 về chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi miền núi giai đoạn 2005-2010; Quyết định 4101 về chính sách khuyến khích phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm 2006-2010; Quyết định số 3978 về việc điều chỉnh, bổ sung chính sách phát triển trang trại chăn nuôi tập trung giai đoạn 2010-2012. Trên cơ sở đó, các ban, ngành các cấp và các địa phương đã căn cứ vào tình hình thực tế, tạo điều kiện thuận lợi về đất đai, hỗ trợ vốn, lãi suất vốn vay ngân hàng để giúp nông dân phát triển kinh tế trang trại tập trung; quan tâm xây dựng một số chương trình, dự án khoa học công nghệ và môi trường trong chăn nuôi bò thịt, du nhập giống trâu tốt nhằm nâng cao tầm vóc đàn trâu...

 

    Tính đến  tháng 9-2010, toàn tỉnh có  hơn 4.000 trang trại được công nhận đạt tiêu chí (tăng gấp 2,14 lần so với năm 2000), tạo việc làm cho gần 50.000 lao động (bình quân 1 trang trại sử dụng 11,1 lao động); trong đó, có khoảng 1.000 trang trại chăn nuôi tập trung, đạt tiêu chí được thụ hưởng chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi theo Quyết định số 4101 và Quyết định điều chỉnh, bổ sung số 3978.

 

    Nét nổi bật trong phát triển chăn nuôi trang trại tập trung trong mấy năm gần đây là một số địa phương đã chủ động xây dựng quy hoạch sản xuất chăn nuôi theo hướng phát triển bền vững và đã hình thành một số khu chăn nuôi trang trại tập trung, tạo ra khối lượng sản phẩm hàng hóa lớn, năng suất, hiệu quả cao, từng bước kiểm soát được chất lượng sản phẩm, đồng thời tận dụng, khai thác được tiềm năng quỹ đất, nhất là các vùng đất trũng, đất hoang hóa; khai thác tiềm năng vốn của mọi thành phần kinh tế đầu tư vào chăn nuôi, giải quyết việc làm cho nhiều lao động nông nhàn trong tỉnh,  tăng nguồn thu nhập cho người dân...

 

    Như Thanh là một trong những huyện miền núi có kinh tế trang trại phát triển mạnh, mang lại hiệu quả cao. Toàn huyện hiện có 4 trang trại chăn nuôi tập trung, trong đó năm 2009, trang trại chăn nuôi trâu, bò với qui mô 300 con của anh Nguyễn Văn Ngợi, xã Phú Nhuận đã được hỗ trợ 770 triệu đồng. Trong năm 2010, huyện đang xây dựng thêm trang trại chăn nuôi tập trung ở xã Mậu Lâm với qui mô 300 con bò, được hỗ trợ 820 triệu đồng. Ngoài ra, huyện cũng xây dựng thêm 2 trang trại chăn nuôi tập trung ở xã Xuân Thái, qui mô 100 con trâu, với mức hỗ trợ 200 triệu đồng và trang trại hỗn hợp 60 lợn nái ngoại sinh sản kết hợp với 350 con lợn thịt, được hỗ trợ 250 triệu đồng.

 

    Tại huyện Hậu Lộc từ năm 2006, nhiều trang trại được hỗ trợ phát triển chăn nuôi tập trung đạt hiệu quả kinh tế đã được xây dựng. Toàn huyện có 6 trang trại đạt mức hỗ trợ 600 triệu đồng theo Quyết định 4101, trong đó có 4 trang trại lợn thịt qui mô 1.500 con, một trang trại lợn nái với qui mô 100 con và 750 lợn thịt, một trang trại nuôi gà thịt qui mô 21.000 con. Trong năm 2010, huyện có thêm 5 trang trại được hỗ trợ theo Quyết định 3978 (3 trang trại hỗ trợ theo mức 50 triệu đồng; một trang trại nuôi gà thịt hỗ trợ theo mức 100 triệu và một trang trại nuôi lợn ngoại hỗ trợ mức 200 triệu đồng). Theo bà Bùi Thị Loan, cán bộ Phòng Nông nghiệp huyện Hậu Lộc, cho biết: Bên cạnh những hộ chăn nuôi tập trung đạt tiêu chí hỗ trợ, mang lại hiệu quả kinh tế cao thì vẫn còn một số hộ chăn nuôi hiệu quả kinh tế chưa cao, phải chuyển đổi mô hình. Ví như năm 2008, trang trại của ông Vũ Thanh Thể, xã Liên Lộc, bị ảnh hưởng của dịch bệnh tai xanh, nên gần 100 con lợn nái và lợn thịt bị chết, kinh tế thiệt hại nặng nề khiến gia đình ông không còn khả năng khôi phục đàn lợn, phải chuyển đổi sang sản xuất khác.

 

    Bên cạnh đó, phần lớn các hộ chăn nuôi còn gặp khó khăn về vốn. Bởi chăn nuôi trang trại đòi hỏi một lượng vốn lớn, nhưng vốn tự có của các hộ chăn nuôi chỉ khoảng 30%, vốn vay ngân hàng và các nguồn vay khác chiếm đến 70%, cộng thêm vào đó là những rủi ro về dịch bệnh, hay biến động tăng giá thức ăn..., người chăn nuôi không những không có lãi mà còn lỗ. Ngoài ra, diện tích đất làm trang trại yêu cầu phải rộng, trong khi đó nhiều hộ chỉ có 5-7 sào đất, vì thế  phải lo đổi điền, dồn thửa để đạt được tiêu chí hỗ trợ; quỹ đất dành cho vùng quy hoạch trang trại đòi hỏi phải rộng và xa khu dân cư, nhưng trên thực tế chỉ một số huyện đạt được tiêu chí. Cũng theo bà Loan, hiện nay chất lượng con giống trong tỉnh được đánh giá là rất kém nên nhiều hộ chăn nuôi phải đặt mua nguồn giống ở ngoài tỉnh như: gia cầm ở Thụy Phương (Hà Nội), giống lợn ở Tam Điệp, bò phối tinh ở Thanh Ninh (Ninh Bình)... với chi phí vận chuyển tương đối cao. Thuốc thú y cũng chưa bảo đảm; chất lượng thức ăn cho chăn nuôi chưa đạt yêu cầu, công tác quản lý buông lỏng, không chặt chẽ, hình thức xử phạt quá thấp so với lợi nhuận. Cuối cùng, người chăn nuôi vẫn là người phải gánh chịu thiệt hại nặng nề nhất, nhưng không biết phải “cầu cứu” ai?

 

    Trao đổi với chúng tôi, ông Lê Văn Hiển, Phó Trưởng phòng nông nghiệp, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho biết: Hiện nay mô hình chăn nuôi trang trại tập trung đang bộc lộ một số tồn tại, hạn chế cần sớm được khắc phục như: Phát triển chăn nuôi trang trại vẫn còn cắt khúc, chưa có sự liên kết chặt chẽ, chưa hình thành liên vùng sản xuất hàng hóa tập trung, sản phẩm chăn nuôi chưa đáp ứng được yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu; chất lượng con giống thiếu ổn định và kiểm soát; vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm chưa quản lý tốt; thời gian giao đất, cho thuê đất, thủ tục giao đất, cho thuê đất còn nhiều khó khăn; việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rất chậm làm ảnh hưởng tới quá trình đầu tư của các trang trại. Bên cạnh đó, trình độ chuyên môn, kinh nghiệm sản xuất, quản lý, kể cả thông tin thị trường của hầu hết các chủ trang trại còn nhiều hạn chế. Sản phẩm chăn nuôi do trang trại làm ra được tiêu thụ chủ yếu thông qua thương lái, nên thường bị ép giá, gây thua thiệt cho người chăn nuôi, chưa đủ sức cạnh tranh với nước ngoài; khả năng tiếp cận nguồn vốn vay tín dụng của các trang trại chăn nuôi còn gặp nhiều khó khăn, nhất là việc cho vay vốn ngắn hạn chưa phù hợp với chu kỳ chăn nuôi. Các quy định của cơ quan quản lý Nhà nước như thú y, kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm, chất lượng thức ăn gia súc còn những bất cập, chưa tạo điều kiện cần và đủ để trang trại phát triển bền vững...

 

    Những bất cập và những rủi ro trong phát triển chăn nuôi theo hướng trang trại tập trung đã và đang trực tiếp ảnh hưởng tới quá trình chăn nuôi gia súc, gia cầm chung của tỉnh. Thiết nghĩ, Nhà nước cần biện pháp khắc phục kịp thời, như cùng với việc ban hành, sửa đổi bổ sung cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển trang trại chăn nuôi tập trung đạt hiệu quả, có giải pháp giảm thiểu rủi ro về kinh tế khi xảy ra dịch bệnh, biến động, bất lợi cho người chăn nuôi về giá cả, thị trường...  tạo lòng tin, động lực để các hộ chăn nuôi yên tâm đầu tư, phát triển theo hướng kinh tế trang trại tập trung.

 

(baothanhhoa.vn)