Theo số liệu từ Xí nghiệp Công viên cây xanh (thuộc Công ty Môi trường và Đô thị Thanh Hóa), trên địa bàn TP Thanh Hóa hiện nay có hơn 20.000 cây xanh trên gần 60 tuyến đường phố chính; ngoài ra còn có 12 khu vực công viên, khuôn viên, quảng trường với diện tích 36 ha. Tuy nhiên, là đơn vị được giao quản lý hệ thống công viên, khuôn viên, quảng trường và cây xanh đường phố, xí nghiệp cũng chỉ mới duy trì việc chăm sóc thường xuyên được khoảng 500 cây, còn lại chỉ là quản lý và cắt tỉa. Điều dễ nhận thấy đối với hệ thống cây xanh đô thị tại TP Thanh Hóa là sự đa dạng về chủng loại, kích cỡ và cả mật độ cây trên một đơn vị diện tích. Chất lượng cây xanh trên các tuyến phố cũng là điều gây nhiều băn khoăn khi hiện nay chưa có quy định cụ thể về tiêu chuẩn cây khi đưa ra trồng tại các công viên, đường phố. Ngoài ra sự phụ thuộc vào các công trình, các dự án xây dựng, quy hoạch và cả kinh phí đã tạo nên sự không đồng bộ, thống nhất trong công tác quản lý, bảo vệ, thậm chí còn làm đường phố trở nên xấu xí, nguy hiểm hơn.

 

    Qua tìm hiểu, được biết ngoài một số tuyến đường chính có hệ thống cây xanh có thể đáp ứng được yêu cầu như đại lộ Lê Lợi, Quốc lộ 1A qua TP Thanh Hóa... còn lại hầu hết các tuyến phố khác, hệ thống cây xanh phát triển theo kiểu tự phát. Nhiều nhà đầu tư các công trình, dự án trên địa bàn TP tự ý trồng các chủng loại cây khác nhau ở từng khu vực thực hiện dự án; bên cạnh đó cũng có không ít hộ dân đã bỏ kinh phí hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng triệu đồng để trồng cây xanh trước hiên nhà mình. Các loại cây này không cùng chủng loại mà chủ yếu phụ thuộc vào kinh phí nhà đầu tư bỏ ra hoặc sở thích, sự phù hợp trong nhu cầu của chủ nhà mà không tính đến sự phù hợp với công tác quản lý của đơn vị quản lý cây xanh hay không. Vì vậy trên nhiều tuyến phố có những loại cây tiềm tàng những nguy hiểm, có nguy cơ gãy, đổ hoặc che khuất tầm nhìn của người tham gia giao thông.  Ngay cả lãnh đạo của Xí nghiệp Công viên cây xanh cũng khẳng định, việc chăm sóc, bảo vệ cây xanh trên địa bàn thành phố mới chỉ được thực hiện tốt tại các công viên, quảng trường, còn lại hệ thống cây xanh đường phố, việc quản lý, bảo vệ rất khó khăn do đơn vị mới được giao quản lý chung chung, chưa có quy định cụ thể. Hằng năm, đơn vị chỉ thực hiện tốt việc chặt, tỉa chống bão, xử lý một số ít cây nghiêng, mục, đổ và trồng dặm trên một số tuyến đường, tuy nhiên chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra. Tình trạng người dân tự ý trồng, chặt và di chuyển cây xanh đường phố cũng xảy ra thường xuyên nhưng do chưa có quy định xử lý và lực lượng bảo vệ cây đường phố nên không thể xử lý các trường hợp vi phạm.

 

    Qua trao đổi, được biết, diện tích dành cho trồng cây xanh ở TP Thanh Hóa hiện nay có thể đáp ứng được yêu cầu đối với một đô thị đang trong quá trình phát triển. Tuy nhiên việc trồng các loại cây gì trên các tuyến phố, đặc biệt là trồng mới lại chưa được tính toán kỹ lưỡng. Các loại giống cây được Xí nghiệp Công viên cây xanh khai thác chủ yếu từ nhân dân, các nhà vườn. Ngoài ra còn có nguồn chủ động từ 2 vườn ươm tạm tại TP Thanh Hóa, nhưng các vườn ươm nói trên có thời gian sử dụng rất ngắn (chủ yếu là đất tận dụng) nên bị động về nguồn giống. Bên cạnh đó, việc chưa có quy định cụ thể về quy cách, chủng loại cây xanh đường phố trước khi đưa ra trồng; sự quan tâm trong lĩnh vực cây xanh đô thị còn hạn chế, chưa có cơ chế, chính sách hỗ trợ khuyến khích cho lĩnh vực này phát triển; chưa có các quy định cho các chủ đầu tư xây dựng khu đô thị mới phải có trách nhiệm trồng cây và phải chăm sóc cây đến khi bàn giao công trình cho cơ quan chủ quản; việc xã hội hóa lĩnh vực này chưa được tính đến... Cùng với đó là tình trạng xâm hại như chặt hạ cây, cưa thân, cắt cành, chặt rễ, đẽo vỏ, sơn quanh gốc cây, di chuyển cây đến địa điểm khác khiến cây bị chết, hư hại trên các tuyến phố nên tình trạng “lộn xộn” trong hệ thống cây xanh đường phố, cây xanh đô thị ở TP Thanh Hóa là không thể tránh khỏi. Một trong những lý do để hành vi xâm hại cây xanh vẫn còn là do chưa có mức xử phạt cụ thể để răn đe, phòng ngừa. Bên cạnh đó, việc phát hiện, xử lý cũng gặp nhiều khó khăn vì không bắt được quả tang hành vi vi phạm. Hầu hết các trường hợp vi phạm, cơ quan chủ quản chỉ có thể đi giải quyết hậu quả để bảo đảm giao thông, an toàn cho tài sản, sức khỏe của người dân.