Điểm xuất phát thấp

 

    Đã sắp đến Trung Thu rồi, nhưng chuyến công tác về xã Cẩm Quý của chúng tôi vẫn đọng như in trong trí nhớ. Hôm ấy cơn mưa cuối mùa hạ bất chợt đổ xuống làm cho chuyến công tác của chúng tôi bị gián đoạn. Sau nhiều lần dừng chân trú mưa, chúng tôi cũng tìm đến được Trường Tiểu học Cẩm Quý I, xã Cẩm Quý, huyện Cẩm Thủy theo lời giới thiệu của đồng chí trưởng phòng giáo dục huyện. Đến trường đúng vào thời điểm cô và trò đang trong giờ học. Theo quan sát của chúng tôi, học sinh các lớp học khá nghiêm túc. Ngoài sân trường vẫn tí tách hạt mưa rơi và sự xuất hiện của các “vị khách” là chúng tôi không làm các em học sinh phân tâm trong giờ học. Dẫn chúng tôi dạo quanh trường, thầy Lê Văn Vượng, Nhà giáo Ưu tú - Hiệu trưởng nhà trường tâm sự:  Mãi năm học 2009-2010, thầy và trò chúng tôi mới được “xông nhà mới”. Trước đây, nhà trường nhiều gian truân, vất vả lắm... Câu chuyện về trường, về địa phương của thầy bắt đầu cuốn hút chúng tôi.

 

    Cẩm Quý thuộc xã vùng cao, đồng bào người dân tộc Mường chiếm 80%, nền kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông-lâm nghiệp thuần túy. Xã có 18 làng, các làng ngăn cách nhau bởi nhiều con suối, con khe, quả đồi và nhiều con dốc nên giao thông đi lại rất khó khăn, trình độ dân trí thấp, cơ sở hạ tầng thiếu và yếu. Cẩm Quý còn là tụ điểm đào đãi vàng, nên lao động trong xã đổ xô theo nhau tìm nguồn sa khoáng với hy vọng “đổi đời”. Làn sóng ấy đã lôi kéo nhiều học sinh sớm “bỏ bê” việc học hành, phụ huynh ít quan tâm đến con trẻ. Do ở vùng núi cao, địa bàn rộng, có những thôn cách trung tâm xã, trường học 8km, con đường đến lớp của các em còn nhiều cách trở nên xã phân ra 2 khu lớp học, khu chính học ở làng Chiềng và khu lẻ học ở làng Nè.  Trường học là dãy nhà cấp 4 xập xệ nằm giữa bạt ngàn cây xanh vừa thiếu trang thiết bị dạy học, vừa thiếu vắng học sinh đã làm cho một vài giáo viên vì không chịu được cảnh khó khăn này đã lặng lẽ ra đi để trường thiếu thầy, thiếu lớp. Kết quả giảng dạy những năm đầu rất thấp, thậm chí có năm học, số học sinh học lớp 9 trên địa bàn xã chỉ đếm trên bàn tay, hướng đi của nhà trường dường như bế tắc!

 

    Vượt lên khó khăn...

 

    Quyết tâm, khát khao được đứng trên bục giảng truyền thụ kiến thức, cống hiến hết mình vì sự nghiệp giáo dục là động lực mạnh mẽ đã giúp nhà trường từng bước vượt qua thử thách. Ban giám hiệu nhà trường đã tham mưu cho chính quyền địa phương tìm cách tháo gỡ. Nhờ được hưởng lợi từ Chương trình 135, lần lượt các công trình điện, đường, trường, trạm của Cẩm Quý được đầu tư xây dựng, tạo điều kiện thuận lợi phát triển kinh tế - xã hội. Cơ chế thông thoáng đã mở ra cơ hội làm giàu cho người dân nơi đây. Ánh sáng tri thức cũng từ đó về với bản, với làng. Về phía nhà trường, đã phối hợp với các tổ chức chính trị-xã hội đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, vận động học sinh đến trường, đồng thời không ngừng đổi mới công tác quản lý, phương pháp dạy học giúp các em chủ động trong lĩnh hội kiến thức. Việc tăng cường củng cố khối đoàn kết thống nhất trong tập thể cán bộ, giáo viên được ban giám hiệu chú trọng và quy định rõ trách nhiệm của từng thành viên trong công việc... Nếu ở các trường vùng đồng bằng, sáng kiến của giáo viên được đánh giá bằng tác phẩm “sáng kiến kinh nghiệm” thì ở trường vùng cao Cẩm Quý này, sáng kiến của giáo viên chính là vận động được nhiều học sinh đến trường.

 

    Với cách làm trên, nhà trường và chính quyền địa phương đã vận động con em trong xã đến lớp học ngày một nhiều, đều đặn hơn. Đến nay, chất lượng dạy và học của nhà trường từng bước được nâng lên. Trường được xây dựng kiến cố, trang thiết bị, đồ dùng dạy học được trang bị đầy đủ; 100% học sinh trong độ tuổi đi học đều đến trường; tỷ lệ học sinh giỏi đạt 17,5%, học sinh học lực khá đạt 26,6%... Năm học 2009-2010, nhà trường có 5 học sinh giỏi cấp huyện, 1 học sinh giỏi cấp tỉnh. 100% giáo viên đạt danh hiệu lao động tiên tiến. Đặc biệt, nhà trường đã vinh dự được Chủ tịch UBND tỉnh công nhận trường đạt chuẩn quốc gia mức độ I và trở thành điểm sáng giáo dục các xã vùng cao.

 

 

    Đi lên từ nghèo khó, yếu kém về nhiều mặt, nhưng Cẩm Quý lại giàu hơn các xã khác bởi nơi đây có những người con rất tâm huyết với nghề,  luôn đặt vai trò, trách nhiệm cao đối với nền giáo dục của địa phương. Họ là những người đã “giữ lửa” cho phong trào dạy tốt, học tốt của quê nhà không bị tắt lụi. Một trong những “con chim đầu đàn” ấy chính là Nhà giáo Ưu tú Lê Văn Vượng-Hiệu trưởng nhà trường.

 

    Tốt nghiệp Trường Cao đẳng Sư phạm Thanh Hóa, thầy Vượng về công tác tại quê nhà và nhiều năm liên tục (năm 1980 đến năm 2004) giữ chức vụ hiệu trưởng nhà trường. Những năm học ấy, tình hình giáo dục của địa phương gặp rất nhiều khó khăn. Khu lớp lẻ và lớp chính đều rất ít học sinh đi học, nhìn trường lớp tiêu điều, thầy Vượng không khỏi xót xa và trăn trở tìm giải pháp. Thầy đã cùng các thầy, cô giáo trong trường không quản nắng mưa, lội suối, vượt đồi đến từng gia đình gặp phụ huynh, học sinh để vận động con em đến trường. Gặp những hôm trời mưa, đường đất trơn trượt, lầy lội... thầy, cô phải vác xe đạp trên vai đi bộ nhiều đoạn đường khó chỉ với một quyết tâm “gieo” bằng được con chữ trên vùng đất khó này. Đội mưa, đội nắng, đội bao nhọc nhằn thầy không ngần ngại và cứ đều đặn, kiên trì làm những việc ấy. Người làng trên, bản dưới thấy các thầy, các cô đến từng nhà vận động, đi thăm lớp học mà cảm phục. Sau nhiều năm “cặm cụi” lo toan, miệt mài vì cái chữ, thầy Vượng và các thầy, cô giáo đã vận động được học sinh đến trường học ngày một đông. Cứ thêm một học sinh quay trở lại lớp học, thầy cô coi đó như là một món quà giá trị nhất.

 

    Sau hơn 20 năm gắn bó với trường và thầy thuyên chuyển công tác theo sự phân công của cấp trên, nhưng dường như là duyên phận, năm học 2009-2010, thầy Vượng trở về trường cũ tiếp tục đảm nhận công tác quản lý đúng vào thời điểm trường gặp nhiều khó khăn nhất. Cơ sở hạ tầng thấp kém, nội bộ mất đoàn kết, tình hình giáo dục có chiều hướng đi xuống và đây cũng là năm cuối nhiệm kỳ 2005-2010 Đảng bộ xã Cẩm Quý phấn đấu thực hiện đạt chỉ tiêu xây dựng Trường Tiểu học Cẩm Quý I đạt danh hiệu trường chuẩn quốc gia giai đoạn I.  Nhiệm vụ hết sức nặng nề, thời gian không còn nhiều, nhưng với tâm huyết bao năm trong nghề, thầy cùng ban giám hiệu nhà trường mạnh dạn triển khai cuộc “vận động lớn” với tinh thần: Đoàn kết phát huy nội lực. Tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường đã đứng ra vay tiền và cho xã vay để xây khuôn viên; phụ huynh, giáo viên ủng hộ cây xanh, đồ dùng, thiết bị dạy học... Trong 3 tháng nhộn nhịp, khẩn trương, khuôn viên nhà trường đã được hoàn thiện trị giá 200 triệu đồng (huyện hỗ trợ 40 triệu đồng), các công trình phụ, cơ sở vật chất được bảo đảm, đáp ứng nhu cầu dạy và học của giáo viên và học sinh... Những kết quả ấy đã góp phần làm nên vinh dự trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn I.

 

     Lắng nghe câu chuyện về thầy Vượng về đất và người Cẩm Quý, chúng tôi càng thấu hiểu được chân lý: nghèo khó nuôi dưỡng con người  ta trưởng thành nhanh nhất. Chân lý ấy đã được minh chứng ngay ở xã vùng cao còn lắm khó khăn này. Ở đó có những con người sống hết mình vì sự nghiệp giáo dục của địa phương, trong đó có thầy Vượng. 

 

(baothanhhoa.vn)