Xứng danh vùng đất anh hùng

 

    Hải Vân từng là trung tâm châu lỵ của châu Như Xuân trước đây, đặc biệt những năm cuối thế kỷ XIX khi phong trào yêu nước chống Pháp  lan rộng, những người cầm đầu phe chủ chiến trong triều đình Huế chọn Thanh Hóa làm căn cứ chống Pháp. Huyện Như Xuân trở thành miền sơn trại của nhiều đội quân tuấn nghĩa, trong đó khu vực Đồng Mười, xã Xuân Hòa (thôn Đồng Mười, xã Hải Vân ngày nay) được Tả quân đô thống Trần Xuân Soạn và Tôn Thất Hàm chọn xây dựng thành trung tâm đầu não của Bộ chỉ huy chống Pháp trong tỉnh. Từ hậu cứ quan trọng này, nhiều lực lượng khởi nghĩa đã được xây dựng, kéo dài thành tuyến vành đai tích cực ủng hộ quân khởi nghĩa. Những năm 1947, 1948, Hải Vân được chọn xây dựng cơ sở an toàn Khu ủy Liên khu 4, là trọng điểm đánh phá của máy bay Mỹ (vùng Dốc Đỏ), nhân dân trong xã đã phải gồng lên chống chọi với thiên nhiên, khai hoang, vỡ hóa đất đai, lao động sản xuất duy trì cuộc sống, cung cấp lương thực cho tiền tuyến và trực tiếp tham gia chiến đấu.

 

    Góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ không thể không kể đến Lò Cao kháng chiến - công trình thể hiện lòng quyết tâm, sự dũng cảm và ý chí sáng tạo của cha ông trong suốt 9 năm “nếm mật nằm gai”. Nằm trên thung lũng Đồng Mười, Lò Cao được xây dựng vào mùa thu năm 1949 và hoàn thành vào tháng 9 năm 1951. Trong gần 3 năm (1951-1954), lò gang Hải Vân đã sản xuất được trên 500 tấn gang, góp phần vào việc chế tạo vũ khí và công cụ sản xuất. Sở dĩ Lò Cao được mang tên “Lò Cao Hải Vân” vì sau khi di dời từ bên ngoài vào hang, lò bắt đầu sản xuất trở lại đúng vào thời điểm mà bộ đội và nhân dân ta thắng lợi tại đèo Hải Vân thuộc tỉnh Quảng Nam, do đó được lấy tên là “Lò Cao Hải Vân”. Hiện nay, di tích Lò Cao đã được xếp hạng và đang nằm trong kế hoạch đầu tư, phát triển du lịch của huyện Như Thanh.

 

    Với những cống hiến lớn lao trong hai cuộc kháng chiến của dân tộc, ngày 4-4-2002, nhân dân xã Hải Vân đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu “Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”, đây là bằng chứng thuyết phục nhất về truyền thống anh hùng, ý chí tự lực, tự cường của các tầng lớp nhân dân trong xã.

 

    Vững bước đi lên

 

    Trải qua quá trình đấu tranh với thiên nhiên khắc nghiệt, nhân dân Hải Vân đã biến nhiều vùng đất sình lầy, đồi núi gai góc thành những cánh đồng xanh màu mỡ, xóm làng trù phú. Đi lên cùng sự đổi mới của đất nước, Hải Vân đã dựa vào các lợi thế tự nhiên ưu đãi và sức lao động bền bỉ để tạo nên bước chuyển mình trên mọi lĩnh vực. Lấy việc xây dựng nền kinh tế nông – lâm toàn diện làm cơ sở, trong đó trọng tâm là thay đổi cơ cấu cây trồng, tập trung đầu tư giống cây cho năng suất, hiệu quả cao; mở rộng diện tích trồng cây hoa màu vụ đông. Kết hợp phát triển trang trại vườn đồi với chăn nuôi đại gia súc... Bên cạnh đó, xã đã có nhiều biện pháp khuyến khích, tạo điều kiện cho các hộ gia đình phát triển kinh doanh, dịch vụ và du nhập các nghề, tiểu - thủ công nghiệp như: mây giang xiên, trồng nấm rơm, khai thác đá vật liệu... Nhờ có sự chuyển dịch đúng hướng nên tốc độ tăng trưởng kinh tế của xã đạt mức trên 18% (năm 2009) và thu nhập bình quân đầu người ước đạt 10 triệu đồng/người/năm (hết năm 2010), xã không còn hộ đói, hộ nghèo chỉ còn 2,5%.

 

    Kinh tế ổn định đã góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân. Trước hết là đầu tư cho giáo dục, hoàn thiện cơ sở vật chất, thực hiện đầy đủ các chính sách hỗ trợ đặc thù của Nhà nước để tất cả con em trong xã được ra lớp đúng độ tuổi. Đến nay, Hải Vân đã hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và THCS; xã có 2 trường tiểu học và THCS được công nhận là trường chuẩn quốc gia giai đoạn 1. Hoạt động văn hóa, thông tin phát triển đa dạng, 100% số thôn có đội văn nghệ. Phong trào thể dục - thể thao phát triển sâu rộng; công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân được chú trọng. Công tác chăm sóc thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng được quan tâm chu đáo; đời sống của các hộ chính sách được bảo đảm, không có hộ gia đình chính sách nghèo... Ghi nhớ lời căn dặn của Bác, Đảng bộ xã Hải Vân luôn chú trọng chăm lo công tác xây dựng Đảng, coi đó là nhiệm vụ then chốt. Bồi đắp sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, lấy nhân tố ấy làm thế mạnh cho sự phát triển bền vững.

 

    Dù còn không ít khó khăn, nhưng với niềm tự hào là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, con người cần cù, chịu khó, tin rằng Hải Vân sẽ còn bước nhanh, bước xa hơn nữa trên con đường đổi mới...

 

(baothanhhoa.vn)