Dạy thêm, học thêm từ lâu đã không còn là chuyện mới, song thời điểm nào cũng “nóng”. Tuy không nóng bỏng, sôi động như trước nhưng như một làn sóng ngầm đang lan truyền mạnh từ thành thị đến nông thôn, từ bậc THPT, THCS đến cả bậc tiểu học...

 

    Những năm qua, nhờ thực hiện chính sách dân số-kế hoạch hóa gia đình khá tốt nên nhiều gia đình chỉ có 1 - 2 con. Đất nước phát triển, đời sống của đại bộ phận nhân dân cũng đủ đầy hơn trước, nhiều gia đình có điều kiện lo cho con ăn học. Bên cạnh đó, ai cũng muốn con mình học giỏi, đứng trong tốp nhất, nhì của lớp, vì thế đã bắt con phải học thêm các môn nào Toán, Lý, Hóa, Văn, Ngoại ngữ... Một số gia đình còn cho con học thêm tới 2, 3 thầy, cô/một môn học. Anh Nguyễn Văn Hùng (Đông Sơn), có con đang học lớp 11, cho biết: - Khi cháu bắt đầu học lớp 10, ngoài học chính khóa và học thêm buổi chiều tại trường, tôi còn cho cháu học thêm 3 môn Toán, Lý, Hóa, mỗi môn với 2 thầy, một thầy ở huyện, một thầy ở thành phố. Học nhiều mới nắm chắc kiến thức để thi đại học chứ. Còn chị Hoàng Thị Lan (phường Lam Sơn, TP Thanh Hóa), có con học lớp 9, tâm sự: - Lớp 9 là lớp cuối cấp THCS, để con vào được trường công lập tốt, nên ngay từ hè, tôi đã “đầu tư” cho con học các môn Toán, Văn và Ngoại ngữ. Vào năm học, cháu phải học cả buổi tối và chủ nhật.

 

    Tôi băn khoăn hỏi liệu học như vậy có quá sức cháu không, có còn thời gian để cháu vui chơi, giải trí?, chị chép miệng, thở dài: - Tôi cũng thương cháu lắm nhưng biết làm sao được, con người ta học, con mình cũng phải học thôi. Muốn sau này sướng thì bây giờ phải khổ đã!

 

    Tôi biết đó là những lời tâm sự rất thật. Suy nghĩ và hành động của anh Hùng, chị Lan cũng là suy nghĩ và hành động của không ít ông bố, bà mẹ thời @ đang ngày đêm quan tâm, lo lắng cho tương lai con cái.

 

    Không chỉ học sinh THPT, THCS học thêm, ngay cả các gia đình có con học lớp 1, lớp 2 cũng đua nhau cho con đi học thêm. Một số trường hợp khác, học thêm là do tự bản thân học sinh muốn củng cố hoặc nâng cao kiến thức đã được học ở trường (chủ yếu là học sinh THPT) để vững tin trong kỳ thi vượt vũ môn.

 

    ... Hay còn vì lý do nào khác?

 

    Dạy thêm, học thêm trước hết là việc làm tốt, có trách nhiệm của thầy, cô giáo nhằm củng cố, bổ sung thêm kiến thức cho học sinh yếu kém, bồi dưỡng cho học sinh khá, giỏi. Từ trước tới nay đã có không ít tấm gương các nhà giáo tận tâm tận lực với nghề, đem hết tri thức và lòng nhiệt tình truyền thụ cho lớp lớp đàn em thân yêu. Một số thầy, cô giáo kèm cặp, bồi dưỡng học sinh tại nhà cả năm trời không thu một đồng tiền học phí nào, cũng không đòi hỏi hay chờ đợi một sự đền ơn nào. Bên cạnh đó, nhiều thầy, cô giáo tổ chức các lớp dạy thêm hoặc kèm theo nhóm cho các đối tượng học sinh yếu kém, trung bình, khá, giỏi cũng có thu tiền nhưng trên tinh thần tự nguyện đúng nghĩa của người học.

 

    Tuy nhiên, điều đáng nói là có một bộ phận giáo viên đã lạm dụng nghề nghiệp, lợi dụng quyền của người thầy, dùng một số thủ đoạn (ở lớp dạy sơ sài hoặc viện cớ chương trình nặng không đủ thời gian, chỉ có học thêm mới làm được hết bài tập và bài thi đạt điểm cao; đầu năm khảo sát chất lượng, ra đề khó, học sinh không làm được, đến kỳ họp phụ huynh “báo động” để các bậc cha mẹ học sinh lo lắng; dạy thêm trước chương trình để đón đầu học sinh, vv...) buộc học sinh phải học thêm với mình, nếu không học thêm thì trù dập bằng mọi cách có thể (liên tục gọi lên bảng kiểm tra bài cũ, nếu học bài, làm bài không chu đáo liền cho điểm kém; cử cán bộ lớp kiểm soát chặt chẽ mọi hoạt động của học sinh, tập hợp các lần vi phạm để hạ hạnh kiểm..). Số này không nhiều nhưng xuất hiện rải rác ở một số nơi, đã và đang làm ảnh hưởng tới uy tín và hình ảnh của những nhà giáo chân chính, hết lòng vì học sinh thân yêu.

 

    Ở một trường THPT X., học sinh và phụ huynh một số lớp 11 rất bất bình và ức chế trước việc giáo viên P. có những hành động gây áp lực buộc học sinh phải học thêm với mình. Được biết, ban giám hiệu nhà trường đã bố trí cho giáo viên P. dạy thêm mỗi lớp chính khóa 1 buổi/tuần, riêng lớp chủ nhiệm 2 buổi/tuần, song cô giáo P. còn thuê địa điểm tại một trường THCS để dạy thêm ở đó (vì cho rằng học thêm 1 tuần một buổi là chưa đủ). Ban đầu, chỉ có vài học sinh theo học, do các em trùng buổi học thêm môn khác hoặc do không muốn học thêm môn cô dạy nữa. Tuy nhiên, bằng một số biện pháp, đến nay mỗi lớp đã có phân nửa học sinh theo học. Số không học thêm đang trong tình trạng lo ngại cô giáo “trù” vì có lần cô đã nói: - Các em liệu sắp xếp mà học, cô dạy từ nay đến hết lớp 12 kia, không học không được đâu!?!

 

    Theo tìm hiểu của phóng viên, một số giáo viên cho biết: với chương trình lớp 11, học sinh có học lực từ trung bình trở lên thì một tuần học thêm 1 buổi là đủ, điều quan trọng là khi học trên lớp các em phải chú ý nghe giảng và về nhà làm đầy đủ bài tập.

 

    Bên cạnh tình trạng trên, việc các nhà trường chọn học sinh khá, giỏi học các lớp riêng (lớp chọn), sau đó bố trí giáo viên “cứng” (dạy tốt, có uy tín, có học sinh đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi các cấp) dạy ở các lớp đó (theo khối A, B, C, D) cũng là một trong những yếu tố thúc đẩy học sinh học thêm bởi các em học ở các lớp thường cũng mong được học với các thầy cô “có tiếng”. Hệ quả của việc này là giáo viên trong các tổ chuyên môn đố kỵ nhau, tìm cách nói không tốt về nhau hoặc tự tô hồng bản thân để lôi kéo học sinh...

 

    Việc dạy thêm, học thêm tự do, không có chừng mực đang gây ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như tâm tư tình cảm của học sinh. Đó là chưa nói đến việc dạy thêm ngoài nhà trường liệu có quản lý được chất lượng các giờ dạy cũng như kiểm soát được các buổi học thêm bảo đảm đó đúng là “bồi dưỡng kiến thức”?

 

    Cần thực hiện các giải pháp đồng bộ hơn

 

    Phải khẳng định rằng, dạy thêm, học thêm là một nhu cầu của xã hội, nhưng nội dung, chương trình học như thế nào, thời gian học thêm bao nhiêu là vừa phải cần phải có quy định cụ thể và thông báo cho các bậc phụ huynh và các em học sinh được rõ. Để quản lý vấn đề này, Sở Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu cho UBND tỉnh ra Quyết định số: 3573/2010/QĐ-UBND ngày 8-10-2010 quy định về dạy thêm, học thêm.

 

    Theo đó, ở Điều 2, Chương I nêu rõ: “không được ép buộc học sinh học thêm dưới bất cứ hình thức nào để thu tiền”. Ở  Khoản 3, Điều 4, Chương II, quy định: “Đối với học sinh THCS, THPT, bổ túc THPT học thêm không quá 1 buổi trong tuần/môn và không quá 3 buổi/tuần. Quy định cũng khẳng định: giáo viên “không được dạy thêm cho học sinh đang học tại các trường phổ thông do chính giáo viên đó trực tiếp giảng dạy”; “Giáo viên có nguyện vọng dạy thêm phải viết đơn đề nghị hiệu trưởng, thủ trưởng cơ sở giáo dục xem xét”; hiệu trưởng nhà trường có trách nhiệm “kiểm tra hoạt động dạy thêm, học thêm trong và ngoài nhà trường của cán bộ, giáo viên do đơn vị mình quản lý”; UBND huyện, thị xã, thành phố “chịu trách nhiệm quản lý đối với hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn”.

 

    Vấn đề đặt ra ở đây là gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương cần có sự phối hợp hài hòa để có phương pháp quản lý chặt chẽ và phù hợp, để dạy thêm, học thêm phát huy được những mặt tích cực, góp phần giúp học sinh nắm chắc và nâng cao kiến thức đồng thời hạn chế việc gây áp lực đối với học sinh. Để hạn chế tiêu cực trong việc dạy thêm, học thêm, trước hết, ngành giáo dục – đào tạo và các nhà trường cần sớm triển khai Quyết định số 3573/2010/QĐ-UBND ngày 8-10-2010 của UBND tỉnh tới tất cả cán bộ, giáo viên và phụ huynh học sinh. Bên cạnh đó, ban giám hiệu các trường cần kiểm tra thường xuyên hoặc đột xuất xem giáo viên có thực hiện đúng tiến độ quy định của phân phối chương trình không; có cắt xén chương trình, nội dung dạy học đã được quy định để dành cho dạy thêm hay không? Từ đó có biện pháp nhắc nhở, uốn nắn kịp thời. Ngoài ra, ngành chức năng cần có quy định mức tối thiểu, tối đa việc thu tiền học trên nguyên tắc trả tiền công cho giáo viên như người lao động làm thêm giờ theo quy định trong Bộ luật Lao động hiện hành. Mặt khác, mỗi học sinh có thể lựa chọn giáo viên phụ đạo cho mình (như bệnh nhân chọn bác sĩ điều trị theo yêu cầu) nhưng phải tuân thủ nguyên tắc tự nguyện giữa thầy và trò (có đơn học thêm), đồng thời phải có thái độ tôn trọng lễ phép với người dạy, thực hiện đầy đủ các quy định của lớp học thêm và của người dạy. Những mặt trái của việc dạy thêm, học thêm như thầy ràng buộc, dọa dẫm, gây áp lực bắt buộc học sinh phải đi học thêm cần phải loại bỏ, nếu ai vi phạm cần xử lý nghiêm khắc. Các địa phương cần thực hiện nghiêm túc việc quản lý dạy thêm, học thêm theo quy định. Thực hiện đồng bộ những điều trên, tin rằng việc dạy thêm, học thêm sẽ đi đúng quỹ đạo, góp phần cùng với các nhà trường đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cho quê hương, đất nước.

 

(baothanhhoa.vn)