Cách thành phố Thanh Hóa gần 60 km về phía Tây, theo Quốc lộ 47 đến thị trấn Lam Sơn (Thọ Xuân) rẽ ngang đường Hồ Chí Minh đến cầu Bái Thượng sẽ là cửa ngõ vào trung tâm huyện Thường Xuân. Thường Xuân hôm nay, đang được cả nước biết đến với Công trình Thủy lợi - Thủy điện Cửa Đạt. Ôm trọn lấy mảnh đất nơi đây là những cánh rừng đại ngàn, bốn mùa mây mù bao phủ, với những tên núi, tên sông đi vào huyền tích  như: ngọn Bù Rinh, Bù Gió, Bù Ta Leo, Bù Kha, Bù Hòn Hàn hay sông Chu, sông Khao... 

 

    Thổ nhưỡng, khí hậu ở Thường Xuân mang tính đặc trưng nhiệt đới gió mùa, nên  thuận lợi cho nhiều loài động vật quý hiếm sinh trưởng và  phát triển đa dạng, với 55 loài thú thuộc 8 bộ 25 họ như hổ, báo, bò tót, gấu nâu, vọc đen má trắng, gà lôi, chim trĩ, công, phượng, hươu, nai... trong đó có 25 loài được ghi trong sách đỏ Việt Nam. Núi rừng Thường Xuân còn  có nhiều loài thực vật quý hiếm có giá trị về mặt kinh tế và khoa học như sến, táu mật, lim xanh, lát, chò chỉ, chò nâu, pù hương, dổi, sa mu, pơ mu, gụ mật, săng lẻ, quế, luồng, trầm gió, dẻ hương, màng tang, bời lời...    

 

    Anh Nguyễn Đình Hải, Trưởng Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên, cho biết: Theo thống kê sơ bộ, khu bảo tồn hiện có hơn 6.000 ha rừng nguyên sinh, 572 loài thực vật, trong đó có 156 cây thuốc quý; 136 loài chim thuộc 11 bộ 29 họ điển hình,  một số loài có số lượng lớn như gà rừng, hồng hoàng;  53 loài bò sát và lưỡng cư, 143 loài bướm,   hơn 40 loài cây ăn quả, hơn 300 loài cây lấy gỗ, 23 loài cây lấy nhựa và dầu như trầm gió, bời lời, quế và hàng trăm cây thuốc quý, cây đan lát, hàng chục họ lan. Đặc biệt, ở đây còn có loài cọ Bắc Sơn quanh năm tốt tươi, tán lá mọc chụm ở ngọn, dáng to cao, tạo nên vẻ đẹp uy nghi, hùng vĩ không kém loài cau vua ở Thái Lan, Malaixia... Do đó, tỉnh ta đã quy hoạch tổng thể Khu Bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên với tổng diện tích 23.610 ha ở các xã Bát Mọt, Yên Nhân, Xuân Khao, Xuân Liên, Xuân Mỹ, Vạn Xuân và có hướng phát triển khu vực này thành khu du lịch sinh thái hấp dẫn.

 

    Cùng nằm trong Khu Bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên có đền thờ Cầm Bá Thước ở ngã ba Cửa Đạt bên hữu ngạn sông Chu, thuộc xã Xuân Mỹ trước đây. Ông là người con của quê hương “Quế Ngọc Châu Thường”, là người lãnh đạo phong trào Cần vương ở phía Tây Thanh Hóa. Cách Công trình Thủy lợi, Thủy điện Cửa Đạt hơn 1 km về phía Đông là đền Cô, đây là đền trình trước khi du khách vào lễ, thăm viếng đền Cầm Bá Thước và đền Bà Chúa Thượng Ngàn. Hằng năm, từ Tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch, hàng nghìn lượt khách tấp nập về đây thăm quan, thắp hương cầu lộc, cầu tài; cầu cho mùa màng tốt tươi, no ấm.        

 

    Thường Xuân là địa danh gắn với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn của Lê Lợi - người Anh hùng dân tộc. Hiện nay, trên mảnh đất Thường Xuân nơi đâu cũng nghe tới những địa danh do Lê Lợi đặt tên, như: Đồng Chó, làng Đòn, hòn Mài Mực... Từ trung tâm huyện đi khoảng 6 km đến xã Ngọc Phụng, du khách sẽ được thăm khu di tích Hội thề Lũng Nhai - nơi đây năm 1416, Lê Lợi đã cùng 18 vị anh hùng chích máu ăn thề, kết tình huynh đệ, nguyện một lòng đánh giặc cứu nước. Đặc biệt, tại khu di tích còn có thác 7 tầng, đồi bãi tranh, nếu kết hợp xây dựng khu di tích gắn với phát triển du lịch sinh thái thì đây sẽ là một điểm du lịch hấp dẫn du khách tới tham quan, thắp hương tưởng nhớ các vị Anh hùng dân tộc, đồng thời thả hồn ngắm cảnh sông núi, hùng vĩ, nên thơ.

 

    Đến với cụm 5 xuân, nơi đây là chiến lũy xưa của Anh hùng Cần Vương, với chiến khu Tổng Kén, thác trai gái, thăm paxiêng, lễ hội Nàng Han ở Vạn Xuân. Tại đây, giữa bốn bề mây núi là Công trình Thủy lợi, Thủy điện Cửa Đạt, với diện tích mặt hồ rộng khoảng 6.600 ha, nơi sâu nhất là 80 m (vùng cửa đập), vùng sâu trung bình là 30 m; lượng nước trung bình của hồ lên đến 1,3 tỷ m3. Xung quanh hồ có các đảo lớn, nhỏ tạo nên một bức tranh sơn thủy hữu tình hấp dẫn du khách khi đến tham quan. Tại đây, du khách có thể ngồi ca nô, thuyền độc mộc câu cá, ngắm cảnh, lên nhà sàn uống rượu cần và thưởng thức, những món ăn đặc sản, lắng nghe lời khắp ngọt ngào tình tứ, thưởng thức những điệu múa, điệu nhảy mang đậm nét đặc trung của đồng bào Thái. Ngược lên các xã Yên Nhân, Bát Mọt -  nơi lưu giữ những đặc trưng sinh hoạt của đồng bào các dân tộc và Cửa khẩu Khẹo thông thương với nước bạn Lào.

 

    Mang trong mình một hệ thống di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh phong phú, tuy nhiên, du lịch ở Thường Xuân mới chỉ ở tiềm năng. Còn các tua du lịch, chương trình quảng bá hình ảnh du lịch đến với khách tham quan thì hầu như chưa có, mà chủ yếu du khách đến với Thường Xuân do tự phát và tự tìm hiểu. Việc khai thác những lợi thế sẵn có là điều kiện cần thiết, bởi không chỉ tăng trưởng kinh tế của vùng mà còn để Thường Xuân trở thành điểm đến hấp dẫn của bạn bè trong và ngoài nước. Trong tương lai, Thường Xuân có thể phát triển nhiều loại hình du lịch sinh thái, kết hợp với  quảng bá hình ảnh mảnh đất và con người Châu Thường giàu truyền thống cách mạng,  truyền thống văn hóa. Muốn vậy, trong chiến lược phát triển loại hình dịch vụ du lịch giai đoạn sau 2010, Đảng bộ, chính quyền huyện Thường Xuân cần tiếp tục đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, kèm theo chiến lược phát triển dịch vụ thương mại, công nghiệp, dịch vụ - du lịch, như: hệ thống chợ tại các cụm xã, các món ăn đặc sản, các sản phẩm dệt truyền thống. Đặc biệt, huyện cần quan tâm, mời gọi các nhà đầu tư, các công ty, doanh nghiệp có khả năng, kinh nghiệm trong lĩnh vực phát triển du lịch vào đầu tư, đồng thời đa dạng hóa các loại hình tuyên truyền, quảng bá, xây dựng hình ảnh về  du lịch... Có như vậy, tiềm năng du lịch ở Thường Xuân mới thành hiện thực và  phát huy hiệu quả.

 

(baothanhhoa.vn)