Năm 1954, một bộ phận cán bộ, đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc đã tự nguyện về vùng đất phía Tây - Nam huyện Thọ Xuân để xây dựng kinh tế, góp phần cùng miền Bắc “khôi phục và cải tạo kinh tế XHCN, đấu tranh thống nhất nước nhà”, thành lập tập đoàn SX miền Nam, sau đổi tên thành Tập đoàn sản xuất miền Nam Sao Vàng với ý nghĩa mong cho chính quyền cách mạng mãi tồn tại và phát triển, để cho sao vàng năm cánh trên nền cờ đỏ mãi tung bay.

    Năm 1960, Thủ tướng Chính phủ quyết định đổi tên từ “Tập đoàn sản xuất miền Nam Sao Vàng” thành Nông trường Quốc doanh Sao Vàng. Để phát triển phù hợp với cơ chế mới, nông trường liên doanh, liên kết với Công ty CP Mía đường Lam Sơn và  ngày 8-12-2006 chính thức mang tên  Công ty TNHH 2 thành viên Lam Sơn - Sao Vàng.

 

    Ở vị trí chiến lược quan trọng, tiếp giáp với sân bay Sao Vàng, đập Bái Thượng, đường 15A, bởi vậy trong những năm kháng chiến chống Mỹ, khu vực nông trường  trở thành trọng điểm đánh phá của không lực Hoa Kỳ. Hàng trăm tấn bom Mỹ đã dội vào vùng đất nông trường khiến nhiều dự án phát triển kinh tế của nông trường đã bị tạm dừng, nhà máy đường đang xây dựng phải bỏ dở, cơ sở vật chất đã xây dựng đều phải sơ tán. Đáp lời kêu gọi của Đảng và Bác Hồ “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, nông trường không chỉ đẩy mạnh sản xuất mà còn tích cực chi viện cho miền Nam ruột thịt, đưa 1.550 cán bộ đi chiến trường chiến đấu, thành lập đoàn xe vận tải chở hàng ngàn tấn lương thực và vũ khí ra tiền tuyến, điều 15 ô tô, 5 máy kéo cùng sức người tham gia mở đường Trường Sơn. Nông trường cũng đã thành lập một trung đoàn tự vệ, tiểu đoàn pháo cao xạ với đầy đủ vũ khí, phối hợp cùng lực lượng C12 pháo cao xạ bộ đội chủ lực bắn rơi tại chỗ 2 máy bay F4 của giặc Mỹ tại đồi cà phê nông trường và núi Xuân Cao, chi viện hàng vạn ngày công làm nhiệm vụ chiến đấu, đào công sự, đắp ụ, đào hầm  cất giấu máy bay, san lấp hố bom, sửa chữa đường băng sân bay, kịp thời cho máy bay cất cánh chiến đấu. Với tinh thần “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, nông trường đã dành hội trường, trường học, bệnh xá, kho tàng, đường điện phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng, hơn 800 ha đất nông trường đang quản lý cũng được giao cho xây dựng quốc phòng. Nhiều năm, nông trường đã trở thành nơi trú quân của bộ đội, là trạm trung chuyển vũ khí, khí tài, hàng hóa, lương thực, thực phẩm cho chiến trường. Kết thúc chiến tranh chống Mỹ, Nông trường Sao Vàng  có 30 liệt sĩ, 140 thương binh và 2 Bà mẹ Việt Nam  anh hùng.

 

    Mặc dù trong điều kiện chiến tranh ác liệt, song Đảng bộ, cán bộ, công nhân viên nông trường vừa chiến đấu, vừa sản xuất, làm ra nhiều của cải vật chất cho xã hội và chi viện kịp thời cho chiến trường miền Nam. Anh chị em nông trường lao động dũng cảm, quên mình, làm việc “ngày không giờ, tuần không thứ”, “làm ngày không đủ tranh thủ làm đêm”, năng suất lao động tăng từ  hai, ba, năm đến mười lần. Anh Trần Thương, công nhân xưởng gạch, khi lò bị nghẹt anh đã quấn mình trong bao tải lăn vào cứu lò, cháy tóc, bỏng da để sản phẩm khỏi bị ngưng trệ. Các chị em công nhân chăn nuôi thức thâu đêm chăm sóc gia súc sinh nở. Các bác cán bộ cao tuổi vẫn đi đào kênh thủy lợi. Đặc biệt, lãnh đạo nông trường luôn trăn trở tìm hướng phát triển kinh tế ở đơn vị. Với “bệ phóng mía đồi”, nông trường đã khảo nghiệm thành công quy trình trồng mía trên đất đồi và biến vùng rừng núi thành vùng kinh tế trù phú, nhờ đó năng suất mía, chất lượng sản phẩm, sản lượng mía không ngừng tăng lên, Nông trường Sao Vàng trở thành nơi cung cấp giống mía cho vùng mía đường Lam Sơn, trong tỉnh và các tỉnh bạn. Quy trình sản xuất mía đồi đã trở thành đề tài khoa học của cả nước và ứng dụng rộng rãi ở vùng mía Lam Sơn, đem lại hiệu quả cao, nâng cao mức sống cho cán bộ, công nhân viên và nhân dân vùng mía.

 

    Để phát triển, nông trường đã tập trung đầu tư sức người và sức của, đắp đập ngăn 200 ha chứa hàng chục triệu  m3 nước để phục vụ sản xuất và bảo vệ môi trường. Bên cạnh  hoạt động sản xuất, nông trường còn thường xuyên quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, nâng cao năng lực mọi mặt cho cán bộ, công nhân. Quán triệt quan điểm xây dựng con người là nhân tố quyết định, là động lực thúc đẩy phát triển nông trường, nông trường luôn chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý có tầm nhìn và tư duy kinh tế; đào tạo đội ngũ chuyên viên, nhân viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao; đội ngũ lao động có kiến thức tay nghề giỏi; chăm lo nâng cao trình độ văn hóa cho cán bộ, công nhân, tổ chức ban chỉ đạo bổ túc văn hóa, xây dựng trường học. Từ những năm 80 của thế kỷ trước lãnh đạo nông trường đã quan tâm cắt đất bán vật liệu xây dựng cho công nhân vay tiền làm nhà, khuyến khích làm kinh tế VAC, phát triển kinh tế gia đình, kinh tế trang trại. Nông trường cũng phát động nhiều phong trào văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao, tạo nhiều sân chơi bổ ích cho con em. Nông trường đã trở thành lá cờ đầu của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn Thanh Hóa, là điểm sáng, là điển hình tiên tiến trên vùng trung du miền núi phía Tây - Nam huyện Thọ Xuân, đóng vai trò chủ đạo dẫn dắt các thành phần kinh tế phát triển, là chỗ dựa vững chắc và là nơi chuyển giao khoa học - kỹ thuật công nghệ mới cho sản xuất công - nông nghiệp trên địa bàn, gợi mở bước phát triển mới hình thành vùng công – nông nghiệp chế biến, đô thị  công nghiệp Lam Sơn – Sao Vàng.

 

    Nhằm phát huy hiệu quả tiềm năng đất đai, lao động, đưa nông trường phát triển lên tầm cao mới, Nông trường Sao Vàng đã chủ động bàn bạc với Công ty CP Mía đường Lam Sơn,  lập đề án liên doanh, liên kết bền vững, lâu dài, hình thành Công ty TNHH 2 thành viên Lam Sơn – Sao Vàng. Thời gian đầu chuyển sang mô hình mới lại là mô hình thí điểm từ tập trung bao cấp sang cơ chế thị trường, đội ngũ cán bộ  vừa thiếu, lại vừa yếu; các đội sản xuất nằm phân tán, gây trở ngại lớn cho việc tổ chức lại sản xuất, áp dụng cơ giới hóa và đầu tư công nghệ mới.  Để phù hợp với điều kiện thực tế, công ty đã quy hoạch lại đất đai theo hướng tập trung quy mô lớn, bước đầu giải quyết được tình trạng manh mún, nhỏ lẻ, khép kín từng hộ nông trường viên. 

Từ đây, những giải pháp công nghệ mới đã được áp dụng. Với mục tiêu thâm canh cây mía là cây trồng chính, công ty luôn quan tâm đến việc bảo vệ và làm giàu nguồn dinh dưỡng cho tài nguyên đất đai. Nhờ tăng cường các biện pháp thâm canh  như tưới nước ngầm nhỏ giọt, cơ giới hóa trong sản xuất và chăm sóc, đầu tư phân bón và cải tạo giống nên chất lượng mía  đã tăng lên rõ rệt, đưa năng suất mía từ 65 tấn/1 ha năm 2005 lên 78 tấn/ha năm 2009. Đặc biệt với việc rà roát, bố trí quy hoạch lại đất đai theo hướng chuyên canh, áp dụng cơ giới hóa và tưới nước theo phương pháp khoa học, bước đầu đã đem lại hiệu quả rõ rệt. Vụ mía 2009 – 2010 công ty  đã đạt được năng suất, chất lượng và sản lượng mía cao nhất từ trước tới nay. Sản lượng mía đạt 57.000 tấn, vượt 9.000 tấn so với vụ trước và vượt 10% kế hoạch đề ra, trong đó mía nguyên liệu là 53.000 tấn, còn lại là mía giống. Giá trị hàng hóa cây mía đạt khoảng 38,5 tỷ đồng. Đây là lần đầu tiên trên diện tích đất đồi, giá trị sản xuất hàng hóa đạt 50 triệu đồng/ha, cá biệt có nơi đạt từ 80 đến 90 triệu đồng/ha. Nông trường đã được Công ty CP Mía đường Lam Sơn tặng cờ thi đua đơn vị dẫn đầu về thâm canh cây mía của vùng mía đường Lam Sơn.

 

    Cùng với việc cơ cấu lại sản xuất, lao động trong công ty cũng được sử dụng có hiệu quả hơn, cơ cấu lao động trong doanh nghiệp được chuyển dịch theo hướng tích cực, đã và đang được sắp xếp, bố trí hợp lý hơn theo hướng giảm dần lao động trồng trọt, tăng dần lực lượng lao động cho chăn nuôi, sản xuất công nghiệp và thương mại dịch vụ. Trình độ của người lao động cũng được nâng cao hơn và một số lao động đã được đào tạo lại phù hợp với yêu cầu mở rộng công ty. Hiện nay, ngoài xí nghiệp nguyên liệu có nhiệm vụ quản lý đất đai, hướng dẫn chỉ đạo kỹ thuật và quản lý sản xuất sản phẩm công nghiệp như mía, cao su, cây thức ăn gia súc, hàng năm tạo ra giá trị hàng hóa  từ 40 đến 50 tỷ đồng, công ty còn có một xí nghiệp vận tải cơ giới nông nghiệp với 40 đầu xe vận tải mía, 21 đầu máy kéo dịch vụ làm đất, tổ điện dịch vụ phục vụ cho sản xuất gạch, các trạm bơm nước ngầm, cấp điện sinh hoạt và sửa chữa hệ thống điện cho 2.500 hộ dân cư, giá trị hàng hóa thực hiện hàng năm đạt từ 2,3 đến  2,5 tỷ đồng.

 

    Đặc biệt, để  mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực và phục vụ tốt hơn nhu cầu của nhân dân trong khu vực, năm 2000 nhà máy gạch tuy nel của công ty được thành lập. Với công suất 25 triệu viên/năm, nhà máy đang giải quyết việc làm cho 150 lao động địa phương và doanh thu hàng năm đạt từ 10 đến  15 tỷ đồng, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp trong công ty.

 

    Hiện tại, nhằm tiếp tục bổ sung, hoàn thiện cơ chế quản lý, tổ chức, đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh theo hướng bền vững, khai thác có hiệu quả quỹ đất được giao, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người lao động, trong thời gian tới, công ty tiếp tục ổn định diện tích trồng mía nguyên liệu 600 - 700 ha để tập trung thâm canh tăng năng suất và sản lượng. Trước hết đẩy mạnh cơ giới hóa đất trồng, đưa nhanh các loại giống mía mới có năng suất, chất lượng cao để thay thế dần, tiến tới loại bỏ hoàn toàn các giống cũ, đưa năng suất bình quân từ 100 tấn/ha năm 2010 lên từ 150 đến 170 tấn/ha năm 2015. Đồng thời chăm sóc, khai thác ổn định 300 ha cây cao su, kết hợp xen canh, luân canh cây lạc, cây đậu để tăng thu nhập và cải tạo đất, ổn định diện tích trồng  cây thức ăn chăn nuôi gia súc từ 50 đến 70 ha để thâm canh, phấn đấu đạt 20.000 tấn thức ăn phục vụ cho chăn nuôi bò sữa. Bên cạnh đó xây dựng khu sản xuất rau quả công nghệ cao trong nhà lưới, nhà kính. Từng bước bố trí dành từ 10 đến 200 ha đất để tổ chức sản xuất các loại rau, quả và hoa quả theo hướng công nghệ cao, hệ thống tưới nước nhỏ giọt để tăng thu nhập trên một hecta canh tác. Đặc biệt tổ chức bố trí lại khu dân cư, rà soát quy hoạch để dành quỹ đất bố trí khu dân cư đô thị, khu dân cư nông thôn bảo đảm đất ở cho khoảng 1.000 hộ là cán bộ, nhân viên công ty và các hộ dân trong vùng, đồng thời hình thành các đô thị vệ tinh gắn với khu đô thị Lam Sơn – Sao Vàng...

 

    Anh hùng trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, năng động trong sản xuất, Nông trường Sao Vàng trước kia và nay là Công ty THHH Lam Sơn - Sao Vàng đã được tặng nhiều phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước. Đặc biệt, năm nay, nhân kỷ niệm  35 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, công ty đã vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

 

    Truyền thống và tương lai, vinh dự và trách nhiệm, đã và đang là động lực, là niềm tin để cán bộ, công nhân viên công ty tiếp tục phấn đấu đi lên.

 

(baothanhhoa.vn)