Khói, bụi và tiếng máy móc ầm ì làm nên không khí đặc trưng nơi nhà máy. Xi-măng Bỉm Sơn những ngày cuối năm càng thêm hối hả. Cái hối hả của những mục tiêu cuối cùng cần đạt, hối hả vì sức nóng từ những mẻ xi-măng chờ xuất xưởng, hối hả của người công nhân trên công trường, trong nhà máy và hối hả chuẩn bị cho sự “nhập gia” chính thức của dây chuyền sản xuất mới, công suất 2 triệu tấn/năm. Lẫn vào bản hòa tấu thanh âm ồn ào, người thợ già đi cạnh tôi đã điều chỉnh cho âm vực cao hơn, cố át tiếng ồn: “Chú sẽ dẫn cháu đi một vòng để cháu trực tiếp quan sát”.

 

    “Sắc vóc” Xi-măng Bỉm Sơn giờ đây là sự đan xen cũ - mới và vững chắc ở thế chân kiềng. Một trong ba công trình ấy đã chuyển sang màu nâu đỏ của sắt, lửa và thời gian. Dây chuyền sản xuất xi-măng ướt những năm 80 của thế kỷ trước vẫn đứng đó, trầm mặc như một cố nhân, lặng lẽ chứng kiến những đổi thay trong ngôi nhà của nó. Bên cạnh đó, dây chuyền 2 triệu tấn/năm vừa sừng sững mọc lên, mạnh mẽ và tráng kiện. Người dẫn đường của tôi nhớ lại: “Dây chuyền này ra đời trên những gian nan, thử thách. Nào là khủng hoảng kinh tế toàn cầu, kinh tế trong nước khó khăn, thời tiết khắc nghiệt... Vất vả nhất có lẽ là thời điểm cuối năm 2007, đầu năm 2008 khi mưa lớn kéo dài, rét đậm, rét hại đúng vào lúc đào móng. Các chuyên gia, kỹ sư, công nhân không biết đã dầm mưa rét bao nhiêu ngày đêm. Rồi lãnh đạo Công ty Xi-măng Bỉm Sơn đã mất ăn, mất ngủ thế nào khi công trình bị chậm tiến độ”... Nhưng cả tiến độ thực hiện lẫn chất lượng công trình, không thể thiếu tiêu chí nào. Bởi vậy, một phong trào thi đua đẩy nhanh tiến độ đã được phát động từ tổng công ty đến các công ty thành viên thực hiện dự án. Song song với nó là hàng loạt các giải pháp được cả chủ đầu tư và nhà thầu đề xuất, thực hiện: từ lập tiến độ chi tiết điều hành, kiểm điểm tiến độ hằng ngày để yêu cầu nhà thầu làm bù phần bị chậm, tăng cường kiểm tra và bồi dưỡng ăn ca cho người lao động đến việc cắt chuyển phần thi công chậm của nhà thầu đang đảm nhiệm cho các nhà thầu có đủ năng lực thi công và chủ đầu tư ứng thêm tiền nhằm giải quyết một phần khó khăn tài chính của nhà thầu. Có thể nói, cả máy móc và con người đã làm bằng mấy phần sức lực...

 

    Nhìn vào thành quả lao động, con người của ngày hôm nay bỗng hồi cố lại khoảng thời gian đã qua. 30 năm trước, cũng trên công trường này, không chỉ tỉnh ta mà là cả nước cùng ngóng đợi sự ra đời của nhà máy xi-măng lớn nhất, hiện đại nhất khu vực thời bấy giờ - Nhà máy Xi-măng Bỉm Sơn, công suất 1,2 triệu tấn/năm. Từ mẻ bê tông đầu tiên đổ xuống nền móng cuối năm 1974, đến cuối năm 1981 khi bao xi-măng mác P400 nhãn hiệu “Con voi” đầu tiên xuất xưởng đã kết thúc quá trình chờ đợi lâu dài. Kết quả này được định lượng bằng sức lao động ngoài tưởng tượng của hàng nghìn công nhân và chuyên gia trong, ngoài nước. Mồ hôi, trí tuệ, thậm chí cả xương máu người thợ đã kết tinh thành “chất bột vàng” màu xám. Trong những hạt xi-măng ấy người ta đã thấy thấp thoáng bóng dáng nhiều công trình thế kỷ. Bởi rồi đây, xi-măng P400 sẽ là chất keo giúp các công trình như Thủy điện Hòa Bình, cầu Thăng Long, Bảo tàng Hồ Chí Minh... đứng vững vàng cùng sự đi lên của đất nước.

 

    Xi-măng Bỉm Sơn ra đời đã làm bừng khởi một vùng đất vốn nghèo khó. Bỉm Sơn từ đây bắt đầu “cựa mình” để làm nên dáng vóc một đô thị công nghiệp trẻ. Người công nhân đi cùng tôi đã 35 năm gắn bó cùng mảnh đất này, với nhà máy này, tận mắt chứng kiến từng bước trưởng thành, mở rộng, cải tạo các dây chuyền sản xuất. Không phải không có những lúc thăng trầm, nhưng khả năng vươn lên mạnh mẽ sau mỗi lần đối diện khó khăn của công ty đã đem đến cho người công nhân già sự tin tưởng tuyệt đối. Trở thành “Công ty Xi-măng Bỉm Sơn” (năm 1993) cũng đồng thời gắn sản xuất với mở rộng thị trường tiêu thụ, lấy chất lượng làm tiêu chí khẳng định thương hiệu, tập trung mọi nguồn lực cải tạo dây chuyền số 2 công nghệ ướt sang công nghệ khô, công suất 1,2 triệu tấn/năm. Năm 2003, dây chuyền cải tạo đưa vào sản xuất thành công đã tạo cơ sở cho việc nâng cao sản lượng, tiêu thụ và hiệu quả kinh doanh, từ đó cải thiện đáng kể mức sống của người lao động, đồng thời giúp công ty tham gia ngày càng nhiều vào các hoạt động an sinh xã hội.

 

    Là người theo sát công trình xây dựng dây chuyền xi-măng khô mới từ những ngày đầu, đồng chí Vũ Văn Hoan, Phó Giám đốc Công ty Xi-măng Bỉm Sơn chia sẻ: Trong quá trình thi công, cả chủ đầu tư lẫn nhà thầu đều gặp không ít khó khăn do mặt bằng thi công liền kề các dây chuyền cũ khiến đường giao thông nội bộ luôn trong tình trạng quá tải; địa chất công trình phức tạp, nhiều hang động cactơ; mưa bão thường xuyên đã ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công phần móng và xây lắp trên cao. Nhưng cái khó nhất phải kể đến là khủng hoảng tài chính, lạm phát kéo dài, giá nguyên nhiên liệu tăng đã đẩy chi phí xây dựng tăng lên.

 

    Để tôi có được cái nhìn khách quan, đồng chí phó giám đốc đã dành phần “tâm sự” cho đại diện phía đối tác. Tìm đến phòng làm việc mới hay ông đã ra công trường từ sáng sớm. Mặc dù, dây chuyền đã cơ bản hoàn thiện, đóng máy chạy và cho ra lò nhiều mẻ xi-măng nhưng công tác kiểm tra, phát hiện và khắc phục sự cố nảy sinh khi vận hành vẫn được nhà thầu hết sức lưu tâm. Mãi gần trưa, khi đã đi một lượt quanh nhà máy, cuối cùng tôi cũng được gặp Giám đốc Dự án IHI Nhật Bản – nhà thầu cung cấp thiết kế, thiết bị vật tư và dịch vụ kỹ thuật cho dây chuyền mới: ông Shin-ji  Fu-ji-ta. Từng tham gia xây dựng nhiều công trình ở Việt Nam, ông Fu-ji-ta cho rằng dây chuyền sản xuất xi-măng khô, công suất 2 triệu tấn/năm của xi-măng Bỉm Sơn là dự án có công suất thiết kế lớn nhất tại khu vực miền Trung hiện nay. Vừa thi công vừa phải bảo đảm an toàn để 2 dây chuyền kia hoạt động bình thường quả là việc không dễ dàng, trong khi máy móc có thứ là hàng siêu trường, siêu trọng lại thực hiện trên mặt bằng hẹp. Bởi vậy, dây chuyền mới này phải có phần thiết kế đặc biệt và cần sự phối hợp mềm dẻo giữa chủ đầu tư, các nhà thầu cũng như sự giám sát, quản lý, điều phối chặt chẽ từ phía xi-măng Bỉm Sơn.

 

    Kể sao hết sức lực, mồ hôi con người đã đổ xuống mảnh đất này, cho khối sắt thép khổng lồ này buộc nó sinh lợi để phục vụ lại cuộc sống. Với tổng mức đầu tư lên tới 4.085,037 tỷ đồng; sử dụng thiết bị hiện đại từ châu Âu, Nhật Bản; thiết kế đồng bộ từ trạm đập đá, đập sét, kho đá, kho sét đến nghiền nguyên liệu, nghiền than, lò nung, nghiền xi-măng và đóng bao công nghệ tiên tiến... dây chuyền sản xuất xi-măng khô 2 triệu tấn/năm sẽ trở thành “cánh tay dài” giúp xi-măng Bỉm Sơn vươn ra nhiều thị trường lớn.  Xi lô nguyên liệu, xi lô Clinke, xi lô xi-măng hoạt động hết công suất. Từ dây chuyền này đã có trên 900 nghìn tấn Clinke, gần 1 triệu tấn xi-măng nghiền ra lò. Chất lượng Clinke và xi-măng, khả năng tiêu hao điện năng và nguyên liệu, công tác phòng cháy, chữa cháy... đều bảo đảm các tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Vậy là thành quả xây dựng suốt nhiều năm đã hiện hữu, hứa hẹn những “mùa” xi-măng bội thu!

Cái khó này vừa qua đi, cái khó mới lại “gõ cửa”. Dây chuyền sản xuất xi-măng 2 triệu tấn/năm của xi-măng Bỉm Sơn ra đời vào thời điểm có khá nhiều dự án xây dựng nhà máy sản xuất xi-măng đã được phê duyệt, nhiều nhà máy cũ đang cải tạo để nâng công suất. Dẫu biết nhu cầu vật liệu xây dựng ở nước ta còn khá lớn, thế nhưng không vì lẽ đó mà bài toán về đầu ra cho sản phẩm lại là chuyện của tương lai. Tìm kiếm thị trường mới và tăng khả năng cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu là vấn đề đang được lãnh đạo công ty tính toán, trăn trở.

 

    Một mùa xuân nữa lại đang về. Mùa xuân của đất nước đang trên đà dựng xây, phát triển. Mùa xuân và hoa nắng rồi sẽ rạng rỡ cùng công trình này, trên mảnh đất này. Đó không chỉ là hy vọng, đó còn là niềm tin. Bởi, với vốn kinh nghiệm trong suốt 30 năm phát triển cùng dây chuyền sản xuất hiện đại, xi-măng Bỉm Sơn như được tiếp thêm sức mạnh để vững vàng bước qua những thách thức “còn dài”  phía trước...

 

(baothanhhoa.vn)